ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 394




                                               

Уцат

Уцат, або уцэт, уцул - група мусульман на поўдні вострава Хайнань у Кітаі, якая размаўляе на аўстранезійскай мове. Агульная колькасць - 8000 чал. Хаця сучасныя кітайскія ўлады не вылучаюць уцат як самастойную этнічную меншасць і прылічаюць іх да ...

                                               

Эвенкі

Старажытныя тунгусы, агульныя продкі эвенкаў і эвенаў у перш. пал. I тыс. н. э. мігрыравалі на ўсход і поўнач ад воз. Байкал, дзе асімілявалі мясцовае насельніцтва, блізкае да продкаў юкагіраў, асвоілі аленегадоўлю, і адтуль пад ціскам новых прыш ...

                                               

Эйну

Эйну́ - субэтнічная група уйгураў. Жывуць у Кітаі, пераважна на тэрыторыі Сіньцзян-Уйгурскага аўтаномнага раёна. Агульная колькасць - 7 400 чал. Вернікі - мусульмане-шыіты.

                                               

Югуры

Югуры або жоўтыя ўйгуры - народ, насельнікі паўночных адгоряў Цыляншань у правінцыі Ганьсу, а таксама ля ўзбярэжжа возера Кукунор у правінцыі Цынхай. Агульная колькасць - 13719 чал. Югуры - нашчадкі старажытных уйгураў, якія захавалі качавы лад ж ...

                                               

Беларусы Кыргызстана

Беларусы Кыргызстана - дыяспара беларусаў Кыргызстана. Першыя беларусы ў Кыргызстане зявіліся ў канцы XIX ст., гэта былі пераважна выхадцы з Магілёўшчыны і Міншчыны. Значная колькасць беларускіх мігрантаў перасялілася ў Кыргызстан у 1960-я гады. ...

                                               

Крымскія татары

Кры́мскія тата́ры - цюркамоўны народ, які насяляе Крым. У выніку міграцыйных працэсаў і прымусовага перасялення ў савецкі час буйныя абшчыны крымскіх татар узніклі ў краінах Цэнтральнай Азіі, Румыніі, Балгарыі, Турцыі і г. д. Агульная колькасць - ...

                                               

Мугат

Муга́т, таксама вядомыя як люлі і джугі - індаеўрапейскі народ паўднёваазіяцкага паходжання ў Сярэдняй Азіі. Атаесамляюцца з сярэднеазіяцкімі цыганамі. Кампактна жывуць на поўдні Узбекістана, Таджыкістана і Кыргызстана. У выніку міграцый канца XX ...

                                               

Беларусы Латвіі

Беларусы ў Латвіі - частка беларускай дыяспары, другая па колькасці нацыянальная меншасць краіны. У Індрскай, Піедруйскай і Робэжніекскай воласцях Краслаўскага раёна беларусы, паводле перапісу 2000 года, складаюць большасць насельніцтва.

                                               

Латышы

Латышы́ - балцкі народ, складае 60 % насельніцтва Латвіі. Асноўная мова - латышская балтыйскай групы індаеўрапейскай сямі. Вернікі латышы - пераважна лютэране, ёсць таксама каталікі і праваслаўныя. Агульная колькасць - 1 423 000 чал., у тым ліку ...

                                               

Лівы

Лівы - малы фіна-ўгорскі народ, карэнныя жыхары Курляндыі. Агульная колькасць у Латвіі - 179 чал. У 2013 г. у Канадзе памёр апошні носьбіт ліўскай мовы. Найбліжэйшыя сваякі ліваў - сучасныя эстонцы, з якімі лівы падтрымлівалі эканамічныя і культу ...

                                               

Немцы ў Латвіі

Немцы ў Латвіі - этнічная меншасць, з XII стагоддзя пражывала ў Латвіі. На пачатак 2016 года на тэрыторыі рэспублікі пражывае 5197 этнічных немцаў.

                                               

Аўкштайты

Аўкштайты - група балцкіх плямёнаў, якая вылучылася ў 1-м тыс. н.э. на тэрыторыі Літвы. Упершыню згадваюцца ў Дузбургскай хроніцы ў сувязі з падзеямі 1294 - 1300 гадоў. Цяпер аўкштайты - этнаграфічная група літоўцаў, якія жывуць пераважна ў паўдн ...

                                               

Беларусы Літвы

Беларусы Літвы, па дадзеных афіцыйнай статыстыкі, зяўляюцца трэцяй па колькасці нацыянальнай меншасцю ў краіне пасля палякаў і рускіх. У 2001 годзе ў Літоўскай Рэспубліцы пражывала 42866 беларусаў, што складала 1.23 % ад агульнага насельніцтва. П ...

                                               

Жамойты

Жамойты ці часам жэмайты, жмудзь - этнічная группа сучасных літоўцаў у Заходняй Літве, жыхары гістарычнай вобласці Жамойць. Захоўваецца жамойцкая гаворка літоўскай мовы, часам разгляданая як асобная мова, на ўсходзе Жамойці размаўляюць на заходне ...

                                               

Люксембуржцы

Люксембу́ржцы - заходнееўрапейскі народ, карэннае насельніцтва Люксембурга. У больш шырокім сэнсе, прадстаўнікі палітычнай нацыі Люксембурга. Агульная колькасць - 347 тыс. чал.

                                               

Беларусы Малдовы

Гісторыя зяўлення беларускай дыяспары ў Малдове малавядомая. Міграцыя беларусаў у Малдову была нязначнай як у 14 - 16 стст., калі левабярэжная частка Малдовы ўваходзіла ў склад ВКЛ, гэтак і ў 18 - 19 стст., калі частка Малдовы была захопленая Рас ...

                                               

Ацтэкі

Ацтэ́кі - індзейскі народ. Іншыя назвы - тэночкі і мешыка. Сучасныя ацтэкі жывуць у Мексіцы. Агульная колькасць 1.2 млн чалавек. Мова ацтэкская. Вернікі - каталікі.

                                               

Дзяржава тараскаў

Дзяржава тараскаў або Дзяржава Тараска - зніклая дзяржава, якая існавала ў дакалумбавай Месаамерыцы, і тэрыторыя якой прыкладна супадала з тэрыторыяй сучаснага мексіканскага штата Мічаакан. К часу іспанскага заваявання Тараска была другой па велі ...

                                               

Мая

Ма́йя, або ма́я - група індзейскіх народаў у Мексіцы, Гватэмале, Гандурасе, Сальвадоры і Белізе. Мова мая належыць да сямі моў мая-кічэ, частка мая ведае і іспанскую мову. Рэлігійна мая фармальна каталікі, але фактычна захоўваюць даўнія, з даіспа ...

                                               

Міштэкі

Міштэкі - старажытны месаамерыканскі народ, які насяляе мексіканскі штат Аахака і штаты, размешчаныя на поўнач ад яго. У перакладзе з мовы наўатль назва міштэкі азначае "народ з краіны аблокаў". Агульная колькасць - каля 270 тысяч чалавек. Размаў ...

                                               

Сапатэкі

Сапатэкі - індзейскі народ у Мексіцы. Расселены ў штаце Аахака і ў некаторых раёнах штатаў Чяпас, Герэра, Веракрус. Колькасць - каля 450 тыс. чал. Па рэлігіі фармальна - каталікі, але захоўваюць традыцыйныя вераванні. Сапатэкі не маюць адзінай эт ...

                                               

Татанакі

Татанакі - індзейскі народ у Мексіцы агульнай колькасцю больш за 250 тыс. чалавек. З VIII - IX стагоддзя жывуць на поўначы штата Пуэбла і ў прылеглых раёнах штата Веракрус. У старых выданнях можна сустрэць памылковы тэрмін "татанакская культура". ...

                                               

Уастэкі

Уастэ́кі, або ўаштэ́кі - індзейскі народ у Мексіцы, які адносіцца да моўнай групы мая. Насяляе паўночную частку ўсходняга ўзбярэжжа краіны, на поўнач ад тэрыторый татанакаў. Уастэкам, аднак, не былі вядомы ні ўласная пісьменнасць, ні каляндар, ні ...

                                               

Квены

Кве́ны - фінамоўныя жыхары поўначы Скандынаўскага паўвострава. У наш час так называюць народ, нашчадкаў выхадцаў з Фінляндыі і поўначы Швецыі, якія перасяліліся на поўнач Нарвегіі ў XVIII - XIX ст. Агульная колькасць у Нарвегіі 2012 г. - 6100 чал.

                                               

Лясныя фіны

Зяўленне лясных фінаў звязана з палітыкай шведскіх каралёў, якія ў XVI - XVII стст. стымулявалі ўнутраную каланізацыю мала населеных рэгіёнаў. Лясныя фіны паходзілі ад перасяленцаў з розных кутоў Фінляндыі, у тым ліку з поўдня. Яны займаліся падс ...

                                               

Нарвежцы

Нарве́жцы – народ у Паўночнай Еўропе, асноўнае насельніцтва Нарвегіі і Шпіцбергена. Жывуць таксама ў іншых краінах Еўропы, ЗША, Канадзе, Эквадоры і г. д. Агульная колькасць - 4784 тыс. чал.

                                               

Саамы

Саа́мы - фіна-вугорскі народ, карэннае насельніцтва Скандынаўскага і Кольскага паўастравоў. Насяляюць землі ў Нарвегіі, Швецыі, Фінляндыі і Расіі. Саамская дыяспара існуе ў ЗША і некаторых іншых краінах. У 2009 г. на Беларусі жыло 2 чалавекі, які ...

                                               

Ачолі

Найбольш распаўсюджана версія, паводле якой продкі ачолі мігрыравалі на тэрыторыі сучаснага рассялення з захаду Паўднёвага Судана ў перыяд позняга сярэднявечча або нават пазней. Тым не меней, сярод нілотаў Кеніі і Паўночнага Судана існуюць паданн ...

                                               

Н’янгатом

Н’янгатом - афрыканскі народ, што жыве на памежжы Эфіопіі і Паўднёвага Судана. Агульная колькасць - 53 000 чалавек.

                                               

Тапоса

Тапоса адносяцца да нілотаў, блізкія па мове да нянгатом і туркана. Сваёй радзімай тапоса лічаць горныя раёны паўночнай Уганды. На мяжы XVI ст. і XVII ст. паміж тагачаснымі плямёнамі льё і тап адбылася вайна, а потым працяглая засуха, якія вымусі ...

                                               

Албанцы ў Паўночнай Македоніі

Албанцы з’яўляюцца гістарычна найбуйнейшай этнічнай, моўнай і рэлігійнай меншасцю ў Паўночнай Македоніія. Паводле дадзеных апошняга перапісу насельніцтва 2002 года, з 2 022 547 грамадзянаў Македоніі 509 083 з’яўляюцца этнічнымі албанцамі. Албанск ...

                                               

Палякі

Польская народнасць складвалася ў X - XI ст. ў перыяд фарміравання Польскай дзяржавы. Яе этнічную аснову склалі паляне, слянзане, вісляне, мазаўшане, памаране. У XI ст. зявіўся этнонім "палякі".

                                               

Беларусы ў Польшчы

Беларусы ў Польшчы зяўляюцца адной з найбуйнейшых нацыянальных меншасцяў. Згодна з перапісам 2002 года, у Польшчы пражывае 50 тысяч беларусаў, пераважна ў Падляскім ваяводстве. У той самы час паводле падлікаў Пятра Эбергарта ў 1992 іх колькасць с ...

                                               

Заходнія паляне

Падчас Вялікага перасялення народаў паляне прыкладна ў VI стагоддзі прыйшлі на берагі Віслы і Одры. Іх галоўным горадам быў цяперашні горад Гнезна. Пасля ім удалося падпарадкаваць мноства суседніх земляў і аб’яднаць пад сваім пачаткам шматлікія с ...

                                               

Нацыянальныя меншасці ў Польшчы

Нацыянальныя меншасці ў Польшчы - нацыянальныя і этнічныя групы, якія жывуць у Польшчы і ідэнтыфікуюць сябе не з польскай, а з іншымі нацыянальнасцямі.

                                               

Немцы ў Польшчы

Немцы ў Польшчы - найбуйнейшая неславянская меншасць рэспублікі Польшча. Перапіс 2002 года ў Польшчы зафіксаваў пражыванне ў краіне 152 900 этнічных немцаў, хоць паводле даных паваеннага перапісу 1946 года ў краіне па-ранейшаму знаходзілася звыш ...

                                               

Сілезцы

Сіле́зцы - заходнеславянскі народ, які пражывае ў Сілезіі, якая падзелена між Польшчай, Германіяй і Чэхіяй. Трываюць дыскусіі адносна таго ці сілезцы зяўляюцца самастойным народам або этнічнай групай. Тым не менш, 817 тысяч жыхароў Польшчы за пер ...

                                               

Украінцы Польшчы

Украінцы Польшчы - адна з нацыянальных меншасцяў Польшчы. Згодна з данымі перапісу насельніцтва 2011 года ўкраінцамі назвалі сябе 51 001 асоб. Рэальная колькасць аўтахтоннага насельніцтва ацэньваецца некаторымі крыніцамі ў 150 - 300 тыс. украінца ...

                                               

Род Вернікоўскіх

Род Вернікоўскіх - беларускі шляхецкі род герба Яніна. У некаторых Вернікоўскія ужывалі прыдомак "з Алешна". Вядомы ўніяцкі святарскі род. Себасцьян Вернікоўскі - заснавальнік рода.

                                               

Род Каліноўскіх герба "Калінова"

Каліноўскія герба Калінова - беларускі і польскі шляхецкі род герба Калінова. Паходзяць ад Анджэя Каліноўскага. Род падзяліўся на 13 галін, унесеных у Расійскай імперыі ў I і IV часткі РК Віленскай, Гродзенскай, Віцебскай, Валынскай, Ковенскай, М ...

                                               

Род Магілаў

Магілы - малдаўскі баярскі род. Родапачынальнікам паводле легенды быў Муцый Сцэвала. Паводле іншае легенды, Пурычэ, герольд ваяводы малдаўскага Стэфана III Вялікага, дапамог таму ў бітве ўзлезьці на свежага каня, за што замест прозвішча Purice "б ...

                                               

Род Сцібараў

Астоі ці Сцібары - адзін з самых старажытных польскіх шляхецкіх родаў, першыя ўладальнікі гербу Астоя. Ян Длугаш у сваім творы Insignia seu clenodia incliti Regni Poloniae ахарактарызаваў Астояў, як "польскі род, балбатлівы і напышлівы".

                                               

Род Шуйскіх

Шуйскія - княжацкі род у Расіі, ВКЛ і Польшчы. Паводле паходжання Рурыкавічы. Адыгрывалі значную ролю ў гісторыю Маскоўскай дзяржавы ХVІ - пачатку ХVII стст. Адзін з прадстаўнікоў роду, князь Васіль IV Шуйскі, у 1606 - 1610 быў расійскім царом. У ...

                                               

Пасэсійныя сяляне

Пасэсійныя сяляне - прыгонныя сяляне ў Расійскай імперыі ў XVIII - 1-й палове XIX стст., замацаваныя за прыватнымі прамысловымі прадпрыемствамі на аснове пасэсійнага права. Катэгорыя пасэсійных сялян уведзена пры імператары Пятры I у 1721 г. У іх ...

                                               

Паўстанне Пугачова

Сялянская вайна 1773 - 1775 гадоў, або Паўстанне Пугачова - паўстанне яіцкіх казакоў супраць улады Кацярыны Вялікай, якое ўзначаліў Емяльян Пугачоў. На Яіку была вельмі напружаная сітуацыя да паўстання. Яіцкія казакі скардзіліся на прыгнёт царскі ...

                                               

Прыпісныя сяляне

Прыпісныя сяляне - феадальназалежнае насельніцтва Расійскай імперыі ў XVII - сярэдзіне XIX стст., якое замест аброку і падушнага падатку было абавязана працаваць на казённых і прыватных заводах і фабрыках. У канцы XVII ст. і асабліва ў XVIII ст. ...

                                               

Распаўсюджванне COVID-19 у Расіі

Упершыню выпадкі інфекцыі COVID-19 былі зарэгістраваныя на тэрыторыі Расіі 31 студзеня 2020 года: адзін у Цюмені, а другі - у Чыце. Абодва тых, хто захварэў былі грамадзянамі Кітая, адкуль і пачалася ўспышка захворвання. Для інфармавання аб стане ...

                                               

Алтайцы

Алта́йцы - цюркскі народ, карэнныя насельнікі Паўднёвай Сібіры. Жывуць пераважна ў Рэспубліцы Алтай. Асобныя групы алтайцаў жывуць у Казахстане, Кітаі і Манголіі. У 2009 г. у Беларусі жыло 12 чалавек, якія вызначалі сваю тоеснасць як алтайцы. Агу ...

                                               

Балкарцы

Балка́рцы - цюркскі народ, карэнныя жыхары Паўночнага Каўказа. Жывуць пераважна ў Кабардзіна-Балкарыі. Асобныя групы балкарцаў жывуць у Турцыі і краінах Цэнтральнай Азіі. Агульная колькасць у Расіі - 112 924 чал. Гавораць на балкарскай мове кыпча ...

                                               

Башкіры

Башкіры - цюркскі народ, які пражывае на тэрыторыі Расіі ў Рэспубліцы Башкартастан, а таксама ў Чалябінскай, Арэнбургскай, Курганскай, Свярдлоўскай, Самарскай і Саратаўскай абласцях і Пермскім краі. Размаўляюць на башкірскай мове, рускай і татарс ...