ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 242




                                               

Кальмарская вайна

Кальмарская вайна 1611 - 1613 - вайна паміж Даніяй і Швецыяй за паўднёвую частку Скандынаўскага паўвострава і за панаванне на Балтыйскім моры. Галоўнай прычынай вайны было імкненне Швецыі вярнуць сабе паўднёвыя правінцыі, якія заставаліся пад ула ...

                                               

Дэулінскае перамір’е

Дэу́лінскае перамір’е - пагадненне, складзенае ў сяле Дэуліна блізу Троіца-Сергіевага манастыра 1 снежня 1618 года ці 3 студзеня 1619 года паміж Рускім царствам і Рэччу Паспалітай на 14.5 гадоў. Перамір’е завяршыла вайну, якая доўжылася з 1609 го ...

                                               

Магілёўскае паўстанне (1618)

Магілёўскае паўстанне 1618 - выступленне гараджан Магілёва супраць прымусовага ўвядзення царкоўнай уніі. Яго прычынамі сталі дзеянні полацкага уніяцкага архіепіскапа І. Кунцэвіча, які ў кастрычніку 1618 г. накіраваўся ў Магілёў з намерам закрыць ...

                                               

Нікальсбургскі мір

Нікальсбургскі мір - мірны дагавор падчас Трыццацігадовай вайны, падпісаны 31 снежня 1621 года ў Нікальсбургу, Маравія. Дагавору папярэднічалі актыўныя ваенныя дзеянні ў Чэхіі і Маравіі і бітва на Белай Гары. Пагадненне завяршыла вайну паміж тран ...

                                               

Кобрынскі сабор (1626)

Кобрынскі сабор - сабор грэка-каталіцкага вышэйшага і сярэдняга кліра на чале з І. В. Руцкім, які адбыўся ў 1626 годзе у Кобрыне. Кобрынскі сабор прыняў пастанову пра адкрыццё уніяцкай семінарыі для падрыхтоўкі духавенства, асудзіў сімонію, пацве ...

                                               

Альтмаркскае перамір’е

Альтмаркскае пераміре - пераміре, заключанае 26 верасня 1629 года на 6 гадоў у Альтмарку паміж Швецыяй і Рэччу Паспалітай. Паводле Альтмаркскага пераміря шведы захоўвалі заваяваныя імі ў 1620-х гг. тэрыторыі ў Ліфляндыі і большасць партоў Усходня ...

                                               

Бромсебрускі мір

Бромсебрускі мір - мірны дагавор, падпісаны 13 жніўня 1645 паміж Швецыяй і Даніяй-Нарвегіяй пры садзейнічанні Францыі ў вёсцы Бромсебру, на мяжы правінцый Блекінге і Смоланд. Дадзены дагавор паклаў канец дацка-шведскай вайне, якая зяўлялася частк ...

                                               

Кейданская дэкларацыя

Кейданская дэкларацыя 1655 - дакумент, у якім саслоўі ВКЛ пагадзіліся заключыць ваенную канвенцыю і дзяржаўную унію са Швецыяй на ўласных умовах. Падпісана 17 жніўня ў Кейданах у ходзе вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654 - 1667 і Паўночнай вайны ...

                                               

Гадзяцкі дагавор

Гадзяцкі дагавор - пагадненне, якое вызначала ўзаемаадносіны Украіны і Польскай Кароны. Падпісаны 6.9.1658 у г. Гадзяч на Палтаўшчыне. Звязаны з падзеямі вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654-1667. З стараны Польшчы яго падпісалі валынскі кашталян ...

                                               

Роскільскі мір

Шаблон:Паўночная вайна, 1655 - 1660 Роскільскі мір - мірны дагавор, зняволены паміж Даніяй і Швецыяй 26 лютага 1658 года ў горадзе Роскіле. Гэтым светам завяршылася дацка-шведская вайна 1657–1658 гадоў, распачатая каралём Даніі і Нарвегіі Фрэдэры ...

                                               

Аліўскі мір

Шаблон:Паўночная вайна, 1655 - 1660 Аліўскі мір 1660 - мірны дагавор паміж Швецыяй і Рэччу Паспалітай з яе саюзнікамі Аўстрыяй і Брандэнбургам. Падпісаны 3 мая 1660 у Аліўскім манастыры паблізу Гданьска пры пасрэдніцтве Францыі. Завяршыў разам з ...

                                               

Капенгагенскі мір (1660)

Шаблон:Паўночная вайна, 1655 - 1660 Капенгагенскі мір дацк.: Freden i Kobenhavn - мірны дагавор паміж Даніяй і Швецыяй заключаны 27 мая 6 чэрвеня 1660 года ў Капенгагене. З падпісаннем Аліўскага міру і Капенгагенскага міру завяршылася Паўночная в ...

                                               

Бітва пад Палонкай

Бітва пад Палонкай, Палонкаўская бітва - адна з пераломных бітваў Трынаццацігадовай вайны. Адбылася каля мястэчка Палонка на Наваградчыне. Скончылася перамогай абяднаных сіл Вялікага Княства Літоўскага і Каралеўства Польскага над войскам Маскоўск ...

                                               

Гаагскі дагавор

Гаагскі дагавор быў падпісаны 6 жніўня 1661 года прадстаўніком партугальскай кароны і Янам дэ Вітам з боку Галандскай рэспублікі з тым, каб урэгуляваць каланіяльныя рознагалоссі паміж дзяржавамі. Пасля аднаўлення партугальскай дзяржаўнасці ў 1640 ...

                                               

Бітва пад Віцебскам (1664)

Бітва пад Віцебскам - перамога войска ВКЛ 6 чэрвеня 1664 года над Маскоўскім войскам падчас Трынаццацігадовай вайны. Восенню 1663 года кароль Ян Казімір рушыў на праваўзбярэжнюю Украіну з вялікім польскім і літоўскім войскам. У студзені 1664 года ...

                                               

Страсбургскае пагадненне (1675)

Стра́сбургскае пагадне́нне 1675 года - першая міжнародная дамова па забароне выкарыстання хімічнай зброі, заключаная паміж Францыяй і Свяшчэннай Рымскай імперыяй 27 жніўня 1675 года ў Страсбургу. У 1672 годзе падчас аблогі Гронінгена Галандыя ням ...

                                               

Паўстанне Цёкёлі

Шаблон:Антыгабсбургскія паўстанні ў Венгрыі Паўста́нне Цёкёлі - адно з венгерскіх паўстанняў куруцаў, якое мела месца ў 1678 - 1686 гадах падчас змагання венграў з дамінаваннем Габсбургаў.

                                               

Вечны мір (1686)

Ве́чны мі́р) - дагавор аб раздзеле Гетманшчыны, заключаны Рэччу Паспалітай і Маскоўскай дзяржавай у Маскве 6 мая 1686 года. Тэкст дагавора складаўся з прэамбулы і 33 артыкулаў. Пераміре скончыла вайну Расіі з Рэччу Паспалітай, якая працягвалася з ...

                                               

Карлавіцкі кангрэс (1698-1699)

Карлавіцкі кангрэс 1698 - 1699 - перагаворы аб міры паміж краінамі - удзельніцамі "Свяшчэннай лігі" і Атаманскай Портай пры пасрэдніцтве Англіі і Рэспублікі Злучаных правінцый у мястэчку Карлавіцы. Адбыўся ва ўмовах шэрагу ваенных паражэнняў Турц ...

                                               

Травендальскі мір

Травендальскі мір, або Мір у Травендалі - мірны дагавор, заключаны ў гальштынскім замку Травендаль 7 жніўня 1700 года паміж Даніяй з аднаго боку і Швецыяй і Гальштыніяй - з іншага. Данія была вымушана пайсці на свет пасля бамбардзіроўкі Капенгаге ...

                                               

Сандамірская канфедэрацыя

Сандамірская канфедэрацыя - канфедэрацыя Рэчы Паспалітай, складзеная ў Сандаміры 20 мая 1704 года падчас Вялікай Паўночнай вайны ў адказ на заключаную ў тым жа годзе ў Варшаве прашведскую Варшаўскую канфедэрацыю. У Вялікай Паўночнай вайне канфедэ ...

                                               

Альтранштэцкі мір

Альтранштэцкі мір - пераміре, заключанае 14 верасня каралём шведскім Карлам XII і курфюрстам саксонскім Аўгустам II, адначасна каралём польскім, у вёсцы Альтранштэт бел. у часе Вялікай Паўночнай вайны. Заключэнню міру папярэднічала заваёва Карлам ...

                                               

Утрэхцкі мірны дагавор (1713)

Утрэхцкі мірны дагавор - дагавор, які паклаў канец Вайне за іспанскую спадчыну. Мірны дагавор складаўся з пагадненняў, падпісаных ва Утрэхце ў красавіку і ліпені 1713 года паміж Францыяй і Іспаніяй з аднаго боку і Вялікабрытаніяй, Галандскай рэсп ...

                                               

Гангуцкая бітва

Гангутская бітва - марская бітва Вялікай Паўночнай вайны 1700-1721, якая адбылася 27 ліпеня 1714 года каля мыса Гангут у Балтыйскім моры паміж рускім і шведскім флатамі, першая ў гісторыі Расіі марская перамога рускага флоту. Да вясны 1714 года п ...

                                               

Раштацкі мір

Раштацкі мірны дагавор, падпісаны 7 сакавіка 1714 года, уяўляў сабой, у сутнасці, частку Утрэхцкага міру, які завяршыў Вайну за іспанскую спадчыну. На працягу 1713 - 1714 гадоў гэты дагавор быў падрыхтаваны маршалам Францыі Клодам Луі Гекторам дэ ...

                                               

Віленская канфедэрацыя (1716)

Віленская канфедэрацыя - саюз беларускай і літоўскай шляхты ў ВКЛ, накіраваны супраць палітыкі абсалютызму, што намагаўся весці ў Рэчы Паспалітай кароль Аўгуст II Моцны. Пасля чарговай страты трона ў Варшаве ў час Паўночнай вайны 1700 - 21 Аўгуст ...

                                               

Нямы сойм

Аб другім Нямым сойме гл. Гарадзенскі сойм, 1793 "Нямы" сойм - сойм Рэчы Паспалітай, скліканы для вылучэньня умоў каралю Аўгусту II. Нямы сойм зявіўся непасрэдным вынікам дзейнасці Тарнагродскай канфедэрацыі 1715 - 1717 гадоў, якая ўяўляла сабой ...

                                               

Пажаравацкі мір

Пажа́равацкі мір або Пасаравіцкі мір - мірны дагавор, які быў складзены 21 ліпеня 1718 года паміж Аўстрыяй і Венецыяй з аднаго боку і Асманскай імперыяй з іншага боку ў горадзе Пажаравацы і скончыў Аўстра-турэцкую і Турэцка-венецыянскую войны. Ас ...

                                               

Стакгольмскія дагаворы

Стакгольмскія дагаворы - два дагаворы, падпісаных у Стакгольме ў рамках высілкаў Швецыі па заканчэнню Паўночнай вайны, якая невыгодна склалася для яе.

                                               

Ніштацкі мірны дагавор

Нішта́цкі мір - мірны дагавор паміж Рускім царствам і Шведскай імперыяй, які завяршыў Паўночную вайну 1700 - 1721 гадоў. Падпісаны 30 жніўня 1721 года ў горадзе Ніштат. Быў падпісаны з боку Расіі Я. В. Брусам і А. І. Астэрманам, з боку Швецыі - Ю ...

                                               

Кяхцінскі дагавор (1727)

Кяхцінскі дагавор 1727 – пра размежаванне і гандль паміж Расійскай імперыяй і Кітаем. Падпісаны 21 кастрычніка 1727 г. у г. Кяхта Бурація рускім паслом С.Л.Уладзіславічам-Рагузінскім і ўпаўнаважанымі кітайскага ўрада Чабінай, Тэгутам і Тулешынам. ...

                                               

Венскі мірны дагавор (1738)

Венскі мірны дагавор - мірны дагавор, падпісаны ў Вене 18 лістапада 1738 года паміж Аўстрыяй і Францыяй, завяршыў вайну за польскую спадчыну. Францыя прызнала саксонскага курфюрста Фрыдрыха Аўгуста II польскім каралём, яе стаўленік Станіслаў Ляшч ...

                                               

Абаскі мірны трактат

Абаскі мірны трактат - дагавор, падпісаны Швецыяй і Расіяй у г.Аба. Завяршыў руска-шведскую вайну 1741-1743, якая скончылася паражэннем Швецыі. Пацвердзіў умовы Ніштацкага мірнага дагавора. Устанавіў руска-шведскую мяжу па рацэ Кюменэ.

                                               

Дрэздэнскі мірны дагавор

Дрэздэнскі мірны дагавор - сепаратны мірны дагавор, падпісаны 25 снежня 1745 года ў Дрэздэне паміж Прусіяй з аднаго боку і Аўстрыяй і Саксоніяй - з іншага. Мір завяршыў Другую Сілезскую вайну, якая зявілася часткай вайны за Аўстрыйскую спадчыну. ...

                                               

Маніфест аб вольнасці дваранства 1762

Маніфест аб вольнасці дваранства 1762, Аб дараванні вольнасці і свабоды ўсяму расійскаму дваранству – закон Расійскай імперыі, які пашырыў саслоўныя правы і прывілеі дваранства. Выдадзены 1 сакавіка 1762 г. імператарам Пятром III. Вызваляў дваран ...

                                               

Радамская канфедэрацыя

Радамская канфедэрацыя - канфедэрацыя, скліканая 23 чэрвеня 1767 года ў Радаме пад прыкрыццём расійскіх войскаў палкоўніка Васіля Кара для абароны ранейшага ладу Рэчы Паспалітай. Узнікла ў якасці рэакцыі стварэнне іншаверскіх канфедэрацый. 3 жніў ...

                                               

Першы падзел Рэчы Паспалітай

Першы падзе́л Рэ́чы Паспалі́тай - першы з трох падзелаў Рэчы Паспалітай паміж Аўстрыяй, Прусіяй і Расіяй, пасля якіх Рэч Паспалітая знікла з палітычнай карты Еўропы.

                                               

Тэшэнскі дагавор

Тэшэнскі дагавор - дагавор, заключаны дзякуючы пасродніцтву рускай дыпламатыі ў маі 1779 года ў гарадку Тэшэн, які ўсталяваў мір паміж Аўстрыяй, з аднаго боку, і Прусіяй з Саксоніяй - з іншага, якія ваявалі амаль год за баварскую спадчыну. Паводл ...

                                               

Парыжскі мір (1783)

Парыжскі мір, 1783 - падпісаны ў Версалі 3 верасня 1783 года паміж ЗША і іх саюзнікамі - Францыяй, Іспаніяй і Нідэрландамі, з аднаго боку, і Вялікабрытаніяй - з другога. Завяршыў пераможную для ЗША Вайну за незалежнасць у Паўночнай Амерыцы 1775-8 ...

                                               

Першы флот

Першы флот - адзінаццаць караблёў пад началам Артура Філіпа, што ў 1788 годзе даставілі катаржнікаў у Аўстралію, такім чынам, паклаўшы пачатак асваенню кантынента.

                                               

Чатырохгадовы сойм

Чатырохгадовы сойм - вальны сойм Рэчы Паспалітай, які адбываўся ў Варшаве з 6 кастрычніка 1788 па 30 чэрвеня 1792 года. Сойм правёў шэраг радыкальных рэформ у эканамічнай, палітычнай і сацыяльных сферах: увядзенне рэкрутчыны ў 1789 г., арганізава ...

                                               

Доўгае XIX стагоддзе

Доўгае XIX стагоддзе - гістарычны перыяд, які доўжыўся на брытанскага гісторыка-марксіста бел. Эрыка Хобсбаўма бел., які вылучыў яго, з 1789 па 1914 гады. Яго галоўнай асаблівасцю было дамінаванне імперый у свеце. Пачаткам гэтага перыяду з’яўляец ...

                                               

Другі падзел Рэчы Паспалітай

II падзе́л Рэ́чы Паспалі́тай - другі з трох падзелаў, пасля якіх Рэч Паспалітая знікла з карты Еўропы. Скарыстаўшыся капітуляцыяй Станіслава Аўгуста Панятоўскага ў вайне з Расіяй і пераходам улады ў дзяржаве да таргавічанаў, 25 кастрычніка 1792 к ...

                                               

Эпоха тэрору

Эпоха тэрору, таксама вядомая як "Тэрор" - перыяд на працягу аднаго года і аднаго месяца пасля пачатку Вялікай французскай рэвалюцыі). Эпоха тэрору ўяўляла сабой перыяд гвалту падчас канфлікту паміж палітычнымі групоўкамі жырандыстаў і якабінцаў, ...

                                               

Паўстанне 1794 года

Паўстанне 1794 года ў Польшчы, Беларусі і Літве або Польскае паўстанне 1794 года - узброенае выступленне супраць расійскай акупацыі і прускай інтэрвенцыі, за аднаўленне Рэчы Паспалітай у межах 1772 года і за ажыццяўленне пастановаў Чатырохгадоваг ...

                                               

Трэці падзел Рэчы Паспалітай

III падзел Рэчы Паспалітай - апошні з падзелаў Рэчы Паспалітай, пасля якога гэтая дзяржава спыніла сваё існаванне. Яшчэ ў часе Касцюшкавага паўстання, 11 ліпеня 1794 года прускі пасол у Пецярбургу Леапольд Генрых фон Гольц пісаў у сваёй дэпэшы, ш ...

                                               

Італьянскі паход Суворава

Італьянскі паход Суворава: кампанія расійскіх і аўстрыйскіх войскаў пад началам А. В. Суворава супраць французскіх войскаў у Паўночнай Італіі ў час вайны 2-й кааліцыі з Францыяй. Камандаванне саюзным войскам у Італіі было прапанавана Сувораву пас ...

                                               

Прэсбургскі мір

Прэсбургскі мір 1805 года - мірны дагавор паміж Францыяй і Аўстрыяй, заключаны 26 снежня 1805 года ў Прэсбургу пасля разгрому Аўстрыі ў Аўстэрліцкай бітве і яе поўнага паражэння ў вайне Трэцяй кааліцыі. Паводле Прэсбургскага міру, Аўстрыя саступа ...

                                               

Тыльзіцкі мір

Тыльзіцкі мір - мірны дагавор, заключаны ў перыяд з 13 чэрвеня па 25 ліпеня 1807 у Тыльзіце паміж Аляксандрам I і Напалеонам пасля Вайны чацвёртай кааліцыі 1806–1807 гадоў, у якой Расія дапамагала Прусіі.

                                               

Майская рэвалюцыя

Майская рэвалюцыя - шэраг палітычных і грамадскіх падзей, якія адбыліся ў Буэнас-Айрэсе віцэ-каралеўства Рыа-дэ-ла-Плата ў маі 1810 года, якія прывялі да адхілення віцэ-караля Сіснераса. Гэтыя падзеі былі арганізаваны арыстакратамі Буэнас-Айрэса, ...