ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 22




                                               

Якаў Давыдавіч Гільдэнблат

Якаў Давыдавіч Гільдэнблат - вядомы савецкі спецыяліст у галіне рачной гідраўлікі, водагаспадарчых і воднаэнергетычных разлікаў. Аўтар методык разліку неўсталяванага руху вады пры сутачным рэгуляванні магутнасці ГЭС.

                                               

Аляксандр Мікалаевіч Казлоўскі

Нарадзіўся ў сямі збяднелага шляхціца рымска-каталіцкага веравызнання. У 1848 г. пасля заканчэння Мінскай гімназіі паступіў у Горы-Горацкі земляробчы інстытут, які ў 1852 г. закончыў са званнем агранома ў чыне дзесятага класа калежскі рэгістратар ...

                                               

Гідраўліка

Гідраўліка - навука пра законы руху і раўнавагі вадкасцяў і спосабы прымянення гэтых законаў да вырашэння задач інжынернай практыкі. У адрозненне ад гідрамеханікі, гідраўліка характарызуецца асаблівым падыходам да вывучэння з’яў цячэння вадкасцяў ...

                                               

Гідраўлічны скачок

Гідраўлічны скачок - зява рэзкага, скачкападобнага павышэння ўзроўню вады ў адкрытым рэчышчы пры пераходзе патоку з т. зв. бурнага стану ў спакойны. Гідраўлічны скачок суправаджаецца ўтварэннем паверхневага "вальца", унутры якога моцна насычаная ...

                                               

Капілярны эфект

Капіля́рны эфект, капілярныя зявы, капілярнасць - фізічная зява змянення ўзроўню вадкасці пад ўздзеяннем сіл паверхневага нацяжэння на мяжы нязмешваючыхся асяроддзяў. Скрыўленне паверхні вадкасці выклікае зяўленне дадатковага капілярнага ціску, з ...

                                               

Пульпа (сумесь)

Пу́льпа - сумесь завіслых цвёрдых часціц і вадкасці, падрыхтаваная з мэтай выкарыстання ў тэхналагічным працэсе. У будаўніцтве, горназдабываючай прамысловасці, абагачэнні карычных выкапняў пульпа атрымоўваецца грунту, горнай пароды гідраманіторам ...

                                               

Расход вады

Расход вады - абём вады, якая працякае праз папярочнае сячэнне вадацёку за адзінку часу. Вымяраецца ў расходных адзінках. У прамысловасці расход вады вымяраецца расхадамерамі. У гідралогіі выкарыстоўваюцца паняцці максімальнага, сярэднегадовага, ...

                                               

Эфект Вентуры

Эфект Вентуры заключаецца ў падзенні ціску, калі паток вадкасці або газу працякае праз звужаную частку трубы. Гэты эфект названы ў гонар італьянскага фізіка Джавані Вентуры.

                                               

Абарончая сцяна

Сцяна́, мур - у фартыфікацыі - гістарычнае абарончае збудаванне. Будавалася з гліны, дрэва або камяню мур і мела вышыню ў чалавечы рост, а часцей значна вышэй. Звычайна, часткова або цалкам, абкружала месца, якое трэба было абараніць, напрыклад, ...

                                               

Альбом Бернардоні

"Альбом Бернардоні" - архіўная калекцыя графічных матэрыялаў 16 стагоддзя з Нясвіжа. Створаны Дж. М. Бернардоні. Уключае 71 графічны аркуш на паперы з вадзянымі знакамі, якая выкарыстоўвалася ў справаводстве бел. і кнігадрукаванні ў Вялікім Княст ...

                                               

Атонская архітэктура

Атонская архітэктура - гэта архітэктурны стыль, які развіваўся ў час праўлення імператара Атона Вялікага. Стыль з’яўвіўся ў Германіі і выкарыстоўваўся з сярэдзіны X стагоддзя да сярэдзіны XI стагоддзя. Атонская архітэктура чэрпае натхненне з кара ...

                                               

Барабан (архітэктура)

Бараба́н - цыліндрычная або шматгранная верхняя частка будынка. Ніжняя частка барабана абапіраецца на сцены, ветразі, слупы або папружныя аркі, якія ўмацоўваюць або падтрымліваюць скляпенні. Зверху знаходзіцца купал або шацёр. Звычайна барабан вя ...

                                               

Бастыда

Басты́да - тып невялікіх умацаваных паселішчаў на поўдні Францыі ў XII - XIV стагоддзях, акружаных валам з вежамі для абароны ад раптоўных нападаў. У сярэднія вякі бастыдай называліся таксама драўляныя пабудовы ў выглядзе 2-х ці 3-павярховых вежа ...

                                               

Важніца

Важніца ― будынак у гарадах і некаторых мястэчках Вялікага Княства Літоўскага, дзе узважвалі прывезенае гандлярамі збожжа, вымяраліся розныя тавары, прызначаныя да продажу.

                                               

Дараманскае мастацтва і архітэктура

Дараманскае мастацтва і архітэктура - перыяд у еўрапейскім мастацтве, калі адбываўся пераход ад Позняй антычнасці да раманскага стылю. Пачатак гэтага перыяду вызначаецца альбо ад з’яўлення франкскага каралеўства Меравінгаў каля 500 года н. э., ал ...

                                               

Егіпецкія піраміды

Егіпецкія піраміды - найвялікшыя архітэктурныя помнікі Старажытнага Егіпта, сярод якіх адно з "сямі цудаў свету" - піраміда Хеопса. Піраміды ўяўляюць сабой вялізныя каменныя будынкі пірамідальнай формы, якія выкарыстоўваліся ў якасці магільняў дл ...

                                               

Закапанскі стыль

Закапа́нскі стыль - архітэктурны стыль, уведзены Станіславам Віткевічам у 90-х гадах XIX стагоддзя. У асноўным выкарыстоўваўся ў будаўніцтве пансіянатаў. Віткевіч за ўзор узяў традыцыйны стыль будаўніцтва падгальскіх гуралаў, узбагаціўшы яго элем ...

                                               

Зікурат

Зікурат уяўляў сабою масіўную шматярусную ступеністую канструкцыю, якая складалася з некалькіх паралелепіпедападобных суцэльных платформаў, звязаных лесвіцамі і пандусамі. На платформе верхняга яруса ўзводзіўся храм. Унутры верхняга яруса меліся ...

                                               

Каралінгскае мастацтва

Каралінгскае мастацтва паходзіць з імперыі франкаў у перыядзе каля 120 гадоў паміж 780 - 900 гадамі - на працягу праўлення Карла I Вялікага і яго непасрэдных нашчадкаў - вядомага пад назвай Каралінгскае Адраджэнне. Прадметы мастацтва вырабляліся ...

                                               

Каралінгская архітэктура

Каралінгская архітэктура - стыль Паўночна-Еўрапейскай дараманскай архітэктуры бел., які адносіцца да перыяду Каралінгскага Адраджэння канца VIII - IX стагоддзяў, калі Каралінгская дынастыя панавала ў Заходнееўрапейскай палітыцы. Гэта была свядома ...

                                               

Крыжова-купальны храм

Крыжова-купальны храм - архітэктурны тып хрысціянскага храма. Сфармаваўся ў Візантыі і ў краінах хрысціянскага усходу ў V - VIII стст. Стаў пануючым ў архітэктуры Візантыі з IX стагоддзя і быў прыняты хрысціянскімі краінамі праваслаўнага вызнання ...

                                               

Споліі

Споліі - элементы дэкору, асабліва калоны, якія ў позняй антычнасці і раннім Сярэднявеччы выломліваліся са старажытных збудаванняў і выкарыстоўваліся пры будаўніцтве новых будынкаў. Выкарыстанне сполій не толькі эканоміла час і фінансы, але і кам ...

                                               

Тыпавыя серыі жылых дамоў

Тыпавыя серыі жылых дамоў - тыпы дамоў масавых серый, якія будаваліся ў гарадах СССР і ў некаторых краінах Варшаўскага дагавора, а таксама і ў шматлікіх капіталістычных краінах якія зяўляюцца асновай архітэктурнага аблічча шэрагу спальных раёнаў ...

                                               

Сухі мур

Сухі мур - метад будаўніцтва, пры якім будынкі або іх элементы будуюцца з каменя без выкарыстання звязальнага раствора. Устойлівасць сухога мура забяспечваецца наяўнасцю фасада са старанна падабраных адзін да аднаго счэпленых камянёў, які нясе на ...

                                               

Спінер

Спінер, вяртушка, ручная круцёлка - забаўляльная круцільная цацка. У цэнтры спінера знаходзіцца металічны або керамічны падшыпнік, да якога прымацавана некалькі радыяльных лопасцей/крылаў або ўцяжарвальнікаў. Цацка вырабляецца з розных матэрыялаў ...

                                               

Лятальны апарат

Лятальны апарат - прылада для кіраванага палёту ў атмасферы або касмічнай прасторы. Лятальныя апараты падзяляюць на атмасферныя і касмічныя. Атмасферныя лятальныя апараты, у сваю чаргу, падзяляюць на два класы: апараты, цяжэйшыя за паветра, і апа ...

                                               

Гісторыя авіяцыі

Праз пяць стагоддзяў пасля Ібн Фірнаса Леанарда да Вінчы намаляваў чарцёж дэльтаплана, у якім ўнутраныя часткі крылаў былі зафіксаванымі, а некаторыя паверхні кіравання зрушаныя да канцоў як пры планіраванні ў птушак. У той час як яго праекты існ ...

                                               

Хатні камп’ютар

Хатні камютар - кампютар, прызначаны для выкарыстання дома. Тэрмін побытавы ці хатні кампютар пазначае танны сегмент другога пакалення мікракампютараў, якія зявіліся на рынку ў 1977 годзе і атрымалі шырокае распаўсюджанне ў 1980-я гады. У адрозне ...

                                               

16 біт

У кампютарнай архітэктуры - 16-разраздныя цэлыя лікі, адрасы памяці, ці іншыя тыпы даных памерам 16 біт. Шаснаццацібітныя ЦПП і АЛП - архітэктуры, заснаваныя на рэгістрах і шынах дадзенага памеру. 16-біт - таксама назва пакалення камп’ютараў, кал ...

                                               

8 біт (камп’ютарная архітэктура)

У кампютарнай архітэктуры - цэлы тып лікаў, адрасы памяці, ці іншыя тыпы даных памерам не больш за 8 біт. Васьмібітныя архітэктуры ЦПП і АЛП, аснаваныя на рэгістрах і шынах дадзенага памеру. 8-біт - таксама назва пакалення камп’ютараў, калі васьм ...

                                               

Мінск (камп’ютар)

"Мінск" - сямейства савецкіх лічбавых ЭВМ, прызначаных для ўжывання ў вышэйшай адукацыі і навуцы. Распрацоўваліся і вырабляліся, як вынікае з назвы, у г. Мінск, з 1959 па 1975 гг. Вытворчасць вялася на Мінскім заводзе ЭВМ імя Арджанікідзэ. Таксам ...

                                               

Мінск-22

Мінск-22 - савецкая электронная вылічальная машына другога пакалення. Паводле класіфікацыі, прынятай у пачатку вытворчасці, належала да ЭВМ сярэдняга класа. Машына стваралася для вырашэння планава-эканамічных задач у народнай гаспадарцы. Зяўлялас ...

                                               

Мінск-32

Мінск-32 - савецкая электронная вылічальная машына. Выраблена ў 1968 годзе. Галоўны канструктар - В. У. Пржыялкоўскі. Прызначалася для рашэння шырокага кола навукова-тэхнічных, планава-эканамічных і статыстычных задач. Паводле прынятай на час пач ...

                                               

Навукова-даследчы інстытут электронных вылічальных машын

"Навуко́ва-дасле́дчы інстыту́т электро́нных выліча́льных машы́н" - дзяржаўнае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў лістападзе 1958 года ў якасці Спецыяльнага канструктарскага бюро пры Мінскім заводзе ЭВМ. Размяшчаецца ў будынку па адрасе вул. Мак ...

                                               

ЭНІАК

ЭНІАК - першы электронны лічбавы кампютар агульнага прызначэння, які можна было запраграмаваць для рашэння вялікага шэрагу задач.

                                               

EDSAC

EDSAC - электронная вылічальная машына, створана ў 1949 годзе ў Кембрыджскім універсітэце групай, якую узначальваў Морыс Вінсэнт Вілкс. Першы ў свеце дзейны і практычна выкарыстаны камп’ютар з захаванай ў памяці праграмай. Архітэктура камп’ютара ...

                                               

EDVAC

EDVAC - адна з першых электронных вылічальных машын. У адрозненні ад свайго папярэдніка ЭНІАК, гэта быў камп’ютар на двайковай, а не дзесятковай сістэме злічэння. Як і ЭНІАК, EDVAC быў распрацаваны ў Інстытуце Мура Пенсільванскага Універсітэта дл ...

                                               

IBM PC/AT

IBM PC/AT ці IBM 5170 - персанальны камп’ютар, трэцяе пакаленне IBM PC. З выкарыстаннем працэсара Intel 80286 быў звязаны пераход на шыну AT bus: 16-разрадную шыну даных, 24-бітную шыну адраса, што дазваляла адрасаваць АЗП абёмам да 16 Мбайт у па ...

                                               

IBM PC/XT

IBM PC/XT ці IBM 5160 скарачэнне ад eXtended Technology - сямейства персанальных камп’ютараў карпарацыі IBM, другое пакаленне IBM PC. Прэзентаваны ў сакавіку 1983 на базе шаснаццацібітнага з васьмібітнай шынай даных працэсара Intel 8088. Выраб пр ...

                                               

IBM PCjr

IBM PCjr - сямейства персанальных камп’ютараў карпарацыі IBM, першая спроба кампаніі выйсці на рынак хатніх кампютараў. У сувязі з некаторымі канструктыўнымі недахопамі, няпоўнай сумяшчальнасцю з IBM PC і памылкамі ў маркетынгавай палітыцы, мадэл ...

                                               

ZX Spectrum

ZX Spectrum - 8-разрадны хатні кампютар, створаны англійскай кампаніяй Sinclair Research на аснове мікрапрацэсара Z80 фірмы "Zilog". У працэсе распрацоўкі кампютар называўся "ZX81 Colour" і "ZX82", назва "ZX Spectrum" мусіла падкрэсліць адно з га ...

                                               

Дымны порах

Ды́мны по́рах ці чо́рны по́рах - гістарычна першае і найболей простае па хімічным складзе кідальнае выбуховае рэчыва, якое складаецца галоўным чынам з трох кампанентаў: салетры, драўнянага вугалю і серы. Вынайдзены, відаць, у Кітаі ў Сярэднявеччы ...

                                               

Навукова-тэхнічная рэвалюцыя

Інфармацыйная рэвалюцыя - глыбокія якасныя змены ва ўсіх сферах жыццядзейнасці грамадства, якія адбываюцца ў выніку шырокага ўкаранення новых сродкаў захоўвання, апрацоўкі і перадачы інфармацыі.

                                               

Індустрыяльная рэвалюцыя

Індустрыяльная рэвалюцыя - пераход ад ручной працы да машыннай, ад мануфактуры да фабрыкі; пераход ад пераважна аграрнай эканомікі да індустрыяльнай вытворчасці, у выніку якога адбываецца трансфармацыя аграрнага грамадства ў індустрыяльнае. Прамы ...

                                               

Айран-Брыдж

Айран-Брыдж - аб’ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Англіі і помнік прамысловай рэвалюцыі XVIII стагоддзя. Прадстаўляе сабою багатую на мінералы даліну ракі Северн ад аднайменнага маста да паселішча Колбрукдэйл і размешчаны за 50 км на паўд ...

                                               

Доменная печ

Доменная печ, домна, гісэрневая печ - вялікая металургічная, вертыкальна размешчаная печ шахтнага тыпу для выплаўлення чыгуну, ферасплаваў з жалезаруднай сыравіны. Першыя доменныя печы зявіліся ў Еўропе ў сяр. 14 ст., у Расіі - каля 1630 году.

                                               

Месяцовае таварыства

Месяцавае таварыства - клуб і неафіцыйнае вучонае таварыства бачных дзеячаў брытанскай Асветы, якая ўключала прамыслоўцаў, натурфілосафаў і інтэлігенцыю, пасяджэнні якога праводзіліся паміж 1765 і 1813 гадамі ў Бірмінгеме, Англія. Спачатку тавары ...

                                               

Бурлакі

Бурлакі - наёмныя рабочыя ў Расіі XVI - пачатку XX стагоддзяў, якія перамяшчалі рачныя судны ўручную пры дапамозе канатаў і вёслаў. Таксама бурлакамі называлі бяздомныя халастых або ўдовыя бяздзетныя людзі, якія вялі гаспадарку адасоблена. Бурлац ...

                                               

Тэлеграф

У 1792 годзе ў Францыі Клод Шап стварыў сістэму перадачы бачнай інфармацыі, якая атрымала назву "Аптычны тэлеграф". У звыклым выглядзе гэта быў ланцуг аднолькавых будынкаў, з размешчанымі на дахах тычкамі з рухомымі папярочкамі, якія будаваліся ў ...

                                               

Тэлеграма Цымермана

Тэлеграма Цымермана - тэлеграма, пасланая міністрам замежных спраў Германіі нямецкаму паслу ў ЗША. Пасля расшыфроўкі брытанскай разведкай тэлеграма была перададзена амерыканскім уладам і выкарыстана прэзідэнтам ЗША Томасам Вудра Вільсанам для абг ...