ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 144




                                               

Замкавая царква (Мінск)

За́мкавая царква́ - рэшткі храма ў Мінску, размешчаныя у раёне плошчы 8 Сакавіка, за 22 метры на ад усходняй сцяны Дома фізкультуры Добраахвотнага спартыўнага таварыства "Працоўныя рэзервы". Царква не мае аналагаў у старажытна-рускім манументальн ...

                                               

Капліца-пахавальня Прушынскіх

Капліца-пахавальня Прушынскіх - колішняя капліца на тэрыторыі Лошыцкай сядзібы. Пабудавана ў 1788 г. і кансекраваная пад тытулам Найсвяцейшай Дзевы Марыі. Тут былі пахаваны многія пакаленні ўладальнікаў маёнтка з роду Прушынскіх. Капліца-пахаваль ...

                                               

Картахенскі сабор

Картахенскі сабор Санта-Марыя-ла-Веха - былы кафедральны сабор горада Картахены. У наш час сабор уяўляе сабой руіны. Фармальна ён зяўляецца кафедрай дыяцэзіі Картахены, але дэ-факта яе асноўным саборам зяўляецца Мурсійскі сабор. Сам сабор вядомы ...

                                               

Каср аль-Хадж

Каср аль-Хадж, Gasr Al-Hājj, араб. قصر الحاج ‎‎ - буйнае ўмацаванае збожжасховішча круглай формы, збудаванае меркавана ў 7-13 стагоддзях чалавекам па імі Абдала Абу Джатла (араб. عبدالله أبوجطلة ‎‎. Знаходзіцца ў Лівіі ля шашы Трыпалі - Эль-Азізі ...

                                               

Замак Рудлан

Гістарычныя крыніцы паказваюць на тое, што першая крэпасць была ўзведзена на гэтым месцы яшчэ ў VIII стагоддзі, у часы кіравання Офы, караля Мерсіі. Першы замак Рудлан, які ўяўляў сабой мот і бейлі, быў пабудаваны ў 1073 годзе Робертам з Рудлана, ...

                                               

Царква Дабравешчання Прасвятой Багародзіцы (Друя)

Помнік архітэктуры барока і рэтраспекрыўна-рускага стылю. Да прамавугольнага ў плане будынка праз кароткую трапезную далучана трохярусная васьмярык на 2 чацверыках шатровая званіца. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі і ...

                                               

Саюз архітэктараў СССР

Саюз архітэктараў СССР - грамадскі творчы саюз, які аб’ядноўваў архітэктараў Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік.

                                               

Сталінская архітэктура

Сталінская архітэктура - кірунак у архітэктуры СССР з сярэдзіны 1930-х да сярэдзіны 1950-х гадоў. Падразумевае пад сабой некалькі архітэктурных стыляў, абяднаных агульнымі рысамі, якія адрозніваюць сталінскую архітэктуру ад іншых кірункаў у архіт ...

                                               

Бранскі абласны тэатр драмы імя А. К. Талстога

Бранскі абласны тэатр драмы імя А. К. Талстога - драматычны тэатр у горадзе Бранску, найстарэйшы тэатр Бранскай вобласці, заснаваны ў 1926 годзе.

                                               

Жылы дом на Кацельніцкай набярэжнай

Жылы дом на Кацельніцкай набярэжнай у Маскве - адзін з "вышынных будынкаў", пабудаваны ў вусці Яўзы ў 1938 - 1952 гадах. Аўтары праекта - Д. М. Чачулін, А. К. Расткоўскі, інжынер Л. М. Гохман. Курыраваў будаўніцтва, у тым ліку, настаяў на выбары ...

                                               

Палац Парламента

Палац Парламента у Бухарэсце - шматфункцыянальны будынак, дзе засядаюць абедзве палаты румынскага парламента. Паводле звестак Акадэміі сусветных рэкордаў, Палац - найвышэйшы грамадзянскі будынак з адміністрацыйнымі функцыямі, найбольш дарагі і ця ...

                                               

Сталінскі ампір

Сталінскі ампір, таксама сталіанс - адзін з вядучых напрамкаў у архітэктуры, манументальным і дэкаратыўным мастацтве СССР з сярэдзіны 1940-х да сярэдзіны 1950-х гадоў. У сродках масавай інфармацыі выкарыстоўваецца як нефармальная абазначэнне усёй ...

                                               

М-111-90

М-111-90 - тыпавая серыя панэльных дамоў. Спраектавана ў сярэдзіне 1970-х гадоў і выраблялася на ДБК-1, ДБК-2 горада Мінска з 1976 года. Гэтая серыя - адна з найбуйнейшых у Мінску. Дамы гэтай серыі магчыма таксама ўбачыць у Жодзіна, Барысаве і ін ...

                                               

М-464

М-464 - тыпавы праект панэльных дамоў, спраектаваны ў пачатку 1970-х гадоў, які вырабляецца на ДБК-1 горада Мінска з 1976 года, як і серыя М-111-90. Гэтая серыя - найбуйнейшая тыпавая серыя сталіцы. Дамы гэтага праекта, апроч Мінска, можна сустрэ ...

                                               

Баптыстэрый

Баптыстэрый - прыбудова да царквы або асобны будынак, прызначаны для здзяйснення хрышчэння. Унутры баптыстэрыя размяшчаецца хрысцільная купель, як правіла, досыць вялікага памеру, каб у яе мог пагрузіцца дарослы чалавек, альбо нават некалькі людз ...

                                               

Баптыстэрый Сен-Жан

Баптыстэрый Сен-Жан, таксама Баптыстэрый Іаана Хрысціцеля - рэлігійны будынак у французскім горадзе Пуацье. Мяркуецца, што гэта найстарэйшы з існых у цяперашні час хрысціянскіх будынкаў у Францыі, а таксама адзін з найбольш значных прыкладаў архі ...

                                               

Латэранскі баптыстэрый

Латэранскі баптыстэрый - раннехрысціянская хрысцільня ў Рыме. Размешчана побач з Латэранскай базілікай. Афіцыйна баптыстэрый быў пабудаваны і асвячоны Папам Сікстам III. Існуе легенда, што ў будынку, які стаяў на гэтым месцы, прыняў хрышчэнне сам ...

                                               

Сан-Джавані ін Фонтэ

Сан Джавані ін Фонтэ - царква ў горадзе Верона. Пабудавана ў 1123 годзе ў якасці баптыстэрыя пры кафедральным саборы горада. Царква мае тры нефы, цэнтральны завяршаецца апсідай, якая выходзіць у двор Біскупскага палаца. Нефы падзелены калонамі, у ...

                                               

Фларэнційскі баптыстэрый

Пра аднайменны баптыстэрый у Пізе гл. Пізанскі баптыстэрый Баптыстэрый Сан-Джавані - сярэднявечны баптыстэрый на Пяцца дэль Дуома і Пяцца дзі Сан-Джавані, побач з саборам Санта-Марыя-дэль-Фёрэ і кампанілай Джота ў Фларэнцыі, адзін з самых старых ...

                                               

Капліца

Каплі́ца, капэ́ла капа, від убору каталіцкіх святароў, першапачаткова - плашч-накідка) - хрысціянская культавая пабудова, прызначаная для рэлігійных набажэнстваў і малітваў. Можа быць як асобным будынкам, так і часткай больш значнага комплекса. Д ...

                                               

Кафалікон

Кафалікон - малітоўная заля хрысціянскага храма, сімвалізуе сусвет. У традыцыі грэчаскай праваслаўнай царквы пад кафаліконам разумеюць галоўны храм манастырскага комплексу, названы ў імя патрона манастыра. У той жа час у манастыры маглі існаваць ...

                                               

Алтар

Алтар - у старажытныя часы алтаром называлася месца, на якім жрацы прыносілі ахвяраванні богу. Пазней, калі сталі будаваць пастаянныя бажніцы, так называлася галоўная ўсходняя частка гэтага будынка, у якой здзяйснялася богаслужэнне. У іўдзеяў алт ...

                                               

Амбон

Амбон, або амбона - спецыяльнае збудаванне ў хрысціянскім храме, прызначанае для чытання Святога Пісання, спеваў або абвяшчэння некаторых богаслужбовых тэкстаў, вымаўлення казанняў.

                                               

Апсіда

Апсіда - абёмная самастойная частка хрысціянскага храма ў выглядзе прамавугольнага, паўцыркулярнага ці шматграннага выступа ў сцяне, які замыкае прастору нефа. У храме пры наяўнасці звыш аднаго нефа можа быць адна ці больш апсідаў, але не больш з ...

                                               

Аркада (архітэктура)

Арка́да - рад аднолькавых па форме і памеру арак, якія абапіраюцца на калоны або на прамавугольныя ці квадратныя слупы - устоі. Устоі могуць быць упрыгожаны пілястрамі або паўкалонамі, што падтрымліваюць антаблемент, які вянчае аркаду. Выкарыстан ...

                                               

Аркбутан

Аркбута́н - канструкцыя ў форме паў-аркі, пры дапамозе якой цяжар скляпенняў перадаецца на контрфорс. Прымяненне аркбутанаў дазваляе значна скараціць памеры ўнутраных апор, ачысціць прастору будынка, павялічыць аконныя праёмы, а таксама пралёты с ...

                                               

Бабінец

Бабінец - пярэдняя частка культавага збудавання, прызначаная для жанчын, з’яўляўся часткаю асноўнага аб’ёму пад хорамі. Часам бабінцам называлі прыбудову да храма з боку галоўнага фасаду, над якой узводзілі званіцу - крухту. На Беларусі вядомы з ...

                                               

Базіліка

Базі́ліка - у архітэктуры выцягнуты, прамавугольны ў плане будынак, падзелены падоўжанымі радамі калонаў або слупоў на некалькі частак, якія маюць самастойныя перакрыцці. Сярэдні галоўны неф заўсёды вышэйшы за бакавыя, верхняя частка яго сцен, пр ...

                                               

Біфорыум

Біфо́рыум, або біфора - двухчасткавы арачны праём або элемент аркады, падзелены на дзве часткі па восі слупам. Біфорыум у раманскай і візантыйскай архітэктуры перакрываецца цыркульнай аркай, у готыцы - спічастай, у барока і эклектыцы - лучковай. ...

                                               

Бочка (архітэктура)

Бочка – дах у форме паўцыліндра з павышанным і завостраным верхам, які ўтварае на фасадзе кілепадобны франтон. Перасячэньне двух бочак утварае крыжовую бочку ці кубаватае пакрыццё.

                                               

Вестверк

Вестверк - манументальны заходні фасад цэркваў, размешчаны перпендыкулярна галоўнаму нефу. Вестверкі характэрныя для цэркваў эпохі Каралінгаў, Атанідаў і цэркваў, пабудаваных у раманскім стылі. Вестверк, як правіла, складаецца з асноўнай вежы і а ...

                                               

Закамара

Закама́ра у архітэктуры: паўкруглае завяршэнне сцяны будынку якое звычайна адпавядае форме ўнутранага скляпення. Архітэктурны элемент, уласцівы царкоўным будынкам, пераважна старажытнарускім храмам. Апроч закамараў канструкцыйнага характару, у ру ...

                                               

Замковы камень

Замковы камень, замок ці ключ - клінаваты або пірамідальны элемент мура ў вяршыні скляпення аркі або плоскай перамычкі, заключаецца ім і замыкае іх, пасля чаго яны вытрымліваюць нагрузкі. Замкавы камень вытрымлівае сціскальныя сілы, дзякуючы гэты ...

                                               

Званіца

Званіца - асобнае вежападобнае збудаванне або частка храма ў сакральнай архітэктуры, на якой месціліся званы. На Беларусі званіцы вядомы з ХІ ст. Дадаткова выкарытоўваліся як гаспадарчыя памяшканні, брамы, дазорныя ці абарончыя вежы. Званіцы звыч ...

                                               

Какошнік (архітэктура)

Како́шнік у архітэктуры - паўкруглая ці кілепадобная штучная закамара, якая мае дэкаратыўнае прызначэнне. Этымалагічна тэрмін звязаны з назвай традыцыйнага рускага жаночага галаўнога ўбору какошнік. Какошнікі атрымалі шырокае распаўсюджванне ў ру ...

                                               

Калона

Калона у архітэктуры - канструкцыйны элемент, ужывальныя ў якасці звяна паміж асновай збудавання і яго часткамі. Калона - драўляны, каменны або металічны слуп, часта цыліндрычнай формы, пастаўлены вертыкальна. Часта выкарыстоўваецца для падтрымкі ...

                                               

Кампаніла

Кампані́ла - у італьянскай архітэктуры Сярэднявечча і Адраджэння квадратная у заснаванні званіца, якая стаіць як правіла асобна ад асноўнага будынка храма. Правобразам кампанілы паслужылі сярэднявечныя гарадскія вежы. Кампанілы мелі ў вышыню 4, 5 ...

                                               

Кафедра (хрысціянства)

Ка́федра - у хрысціянстве ганаровае крэсла ў храме, прызначанае для епіскапа. У пераносным ужыванні - сімвал епіскапскай улады. У беларускай мове ад слова "кафедра" пайшла назва цэнтральнага сабора епархіі - "кафедральны" ; у шматлікіх еўрапейскі ...

                                               

Ківорый

Ківо́рый - навес над прастолам, які падтрымліваецца калонамі. Зяўляецца ў IV - VI стагоддзях. Ківорый - спачатку - пасудзіна для піцця, у хрысціянскіх храмах - даразахавальніца, якая знаходзіцца пад алтарным покрывам. З часам ківорыем сталі назыв ...

                                               

Контрфорс

Контрфо́рс - вертыкальны або звужаны ўверсе выступ сцяны, які павялічвае ўстойлівасць нясучай канструкцыі тым, што процідзейнічае пераданым на сцяну нахілена скіраваным сілам. У гатычнай архітэктуры контрфорcы часта выконвалі як вонкавыя апоры сл ...

                                               

Конха

Кóнха - элемент старажытнавізантыйскай храмавай архітэктуры, які ўяўляе паўкупал, які перакрывае паўцыліндрычныя часткі збудаванняў, такімі як апсіда ці ніша. Узніклі ва ўсходне-эліністычнай архітэктуры, шырока выкарыстоўваліся ў рымскім і візант ...

                                               

Крыпта

Кры́пта - у сярэдневяковай заходнееўрапейскай архітэктуры адно ці некалькі падземных скляпеністых памяшканняў, якія размешчаны пад алтарнай і харальнай часткамі храма і служаць для пахавання і выстаўлення для шанавання мошчаў святых і мучанікаў. ...

                                               

Купал

Ку́пал - прасторавая канструкцыя пакрыцця, па форме блізкая да паўсферы. Купальныя канструкцыі перакрываюць пераважна круглыя, шматвугольныя, эліптычныя ў плане памяшканні і дазваляюць перакрываць значныя прасторы без дадатковых прамежкавых апор. ...

                                               

Масверк

Ма́сверк - гатычны дэкаратыўны каркасны арнамент, усе элементы якога пабудаваны пры дапамозе цыркуля. Складаецца са стылізаваных трыліснікаў або чатырохліснікаў, кругоў і іх фрагментаў. Выконваецца глыбокім рэльефам на драўляных або каменных канс ...

                                               

Наас

Наас - галоўная прастора крыжова-купальнага храма, якой у плане адпавядае восем квадратных ці прастакутных ячэек-травеяў, што групуюцца вакол цэнтральнага падкупальнага квадрата. Прыём арганізацыі ўнутранай прасторы храма, запазычаны са старажытн ...

                                               

Нервюра

Нервюра ў архітэктуры - выступалае рабро гатычнага каркаснага крыжовага скляпення. Наяўнасць нервюр у сукупнасці з сістэмай контрфорсаў і аркбутанаў дазваляе палегчыць скляпенне, паменшыць яго вертыкальны ціск і бакавы распор і пашырыць аконныя п ...

                                               

Неф

Неф - выцягнутая ад увахода да алтара прастора храма, радзей цывільнага будынка, абмежаваная па баках радамі слупоў, калон або аркадай. Упоперак нефы падзяляюцца на асобныя травеі. Дзяленне інтэр’ера на нефы ўзнікла ў старажытнагрэчаскіх храмах. ...

                                               

Паперць

Па́перць - ганак храма, які саздае знешнюю частку прытвора. Неабходны атрыбут прыходскага храма ва ўсходнеславянскай мураванай і драўлянай архітэктуры. Паперць, якая была першым храмавым узвышэннем, азначае сабой духоўную вышыню Царквы ў адносіна ...

                                               

Парус (архітэктура)

Парус ці ветразь - частка скляпення у выглядзе трохвугольніка, элемент купальнай канструкцыі, з дапамогай якога ажыццяўляецца пераход ад прамавугольніка асновы да купала ці барабана. У драўляным дойлідстве пры дапамозе ветразей ажыццяўляўся перах ...

                                               

Прытвор

Прытвор ці Нартэкс - прыбудова звычайна да паўночнай або паўднёвай сцяны храма, размяшчаліся на канцы нефа. Першапачаткова нартэксы будаваліся для асоб, якія не мела права прысутнічаць на службе і адзяляліся ад галоўнага аб’ёма сцяной. У пазнейшы ...