ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 115




                                               

Гоба (метэарыт)

Гоба, буйнейшы сярод знойдзеных метэарытаў. Гэты жалезісты метэарыт масай 60 тон і абёмам 9 м³ быў знойдзены ў Намібіі ў 1920. Метэарыт упаў прыкладна 80 тыс. гадоў назад.

                                               

Грэск (метэарыт)

"Грэск" - жалезны метэарыт, знойдзены ў 1954 годзе каля в. Пукава Грэскага раёна. Быў пакрыты тоўстай карой акіслення, што гаворыць аб працяглым знаходжанні ў глебе. Асноўная частка метэарыта знаходзіцца ў Беларускай калекцыі метэарытаў, 23 узоры ...

                                               

Сіхатэ-Алінскі метэарыт

Сіхатэ-Алінскі метэарыт - жалезны метэарыт, які ўпаў 12.2.1947 у заходніх адгорях Сіхатэ-Аліня. Выпаў у выглядзе метэарытнага дажджу, які ўтварыўся ад драбнення асноўнай масы на вышыні 4 - 5 км над Зямлёй. Падзенне суправаджалася ўспышкамі святла ...

                                               

Венера (планета)

Вене́ра - другая ўнутраная планета Сонечнай сістэмы з перыядам абароту 224.7 зямных сутак. Названая імем Венеры, багіні кахання з рымскага пантэона. Гэта адзіная з васьмі асноўных планет Сонечнай сістэмы, якая атрымала назву ў гонар жаночага бост ...

                                               

Марс

Марс - чацвёртая па аддаленасці ад Сонца і сёмая па памерах планета Сонечнай сістэмы; маса планеты складае 10.7 % масы Зямлі. Названая ў гонар Марса - старажытнарымскага бога вайны, адпаведнага старажытнагрэчаскаму Арэсу. Часам Марс называюць "чы ...

                                               

Меркурый

Мерку́рый - самая блізкая да Сонца планета Сонечнай сістэмы. Абарочваецца вакол Сонца за 88 зямных сутак, працягласць адных зорных сутак на Меркурыі складае 58.65 зямных, а сонечных - 176 зямных. Планета названа ў гонар старажытнарымскага бога га ...

                                               

Нептун (планета)

Непту́н - восьмая і самая далёкая планета Сонечнай сістэмы. Нептун таксама зяўляецца чацвёртай па дыяметры і трэцяй па масе планетай. Маса Нептуна у 17.2 разы, а дыяметр экватара у 3.9 разы большыя чым зямныя. Планета была названа ў гонар рымскаг ...

                                               

Планеты зямной групы

Плане́ты зямно́й гру́пы - 4 планеты Сонечнай сістэмы: Меркурый, Венера, Зямля і Марс. Па будове і саставу да іх блізкія некаторыя каменныя астэроіды, напрыклад, Веста.

                                               

Юпітэр (планета)

Юпі́тэр - самая вялікая планета ў Сонечнай сістэме, газавы гігант, 5-я планета паводле адлегласці ад Сонца. Планета была вядомая людзям з глыбокай старажытнасці, што знайшло сваё адлюстраванне ў міфалогіі і рэлігійных вераваннях розных культур: м ...

                                               

Экзапланета

Экзаплане́та, ці пазасонечная планета - планета, якая абарачаецца вакол зоркі за межамі сонечнай сістэмы. Планеты зяўляюцца празмерна малымі і цьмянымі ў параўнанні з зоркамі, а самі яны знаходзяцца далёка ад Сонца. Таму доўгі час задача выяўленн ...

                                               

Зона, прыдатная для жыцця

У астраноміі, зона, прыдатная для жыцця, або зона жыцця - гэта ўмоўная вобласць у космасе, вызначаная з разліку, што ўмовы на паверхні размешчаных у ёй планет будуць блізкія да ўмоў на Зямлі і забяспечваюць існаванне вады ў вадкай фазе. Адпаведна ...

                                               

HD 12661 b

Butler; Wright, J. T.; Marcy, G. W.; Fischer, D. A.; Vogt, S. S.; Tinney, C. G.; Jones, H. R. A.; Carter, B. D.; et al. 2006. "Catalog of Nearby Exoplanets". The Astrophysical Journal 646 1: 505–522. doi: 10.1086/504701. Bibcode: 2006ApJ.646.505B.

                                               

HD 20367 b

HD 20367 b - экзапланета, размешчаная прыкладна ў 88 светлавых гадах ад Зямлі ў сузор’і Авена. Яна мае масу, падобную да Юпітэра і круціцца вакол зоркі на сярэдней адлегласці, на чвэрць далей, чым Зямля ад Сонца. Перыяд абароту складае амаль 470 ...

                                               

HIP 14810 b

HIP 14810 b - масіўны гарачы юпітэр на адлегласці каля 165 светлавых гадоў, у сузор’і Авена. Яго маса ў 3.88 разы перавышае масу Юпітэра, а арбіта складае 0.0692 а. а. Экзапланета была знойдзена N2K у 2006 годзе, дакумент аб адкрыцці быў апубліка ...

                                               

HIP 14810 c

HIP 14810 c - экзапланета, на адлегласці каля 165 светлавых гадоў у сузор’і Авена. Гэта планета мае масу, як мінімум, у 1.28 разы большую, чым у Юпітэра. Вялікая паўвось складае 0.545 а.а., арбіта эксцэнтрычная. Планета была адкрыта N2K у 2006 го ...

                                               

HIP 14810 d

HIP 14810 d - экзапланета на адлегласці каля 165 светлавых гадоў ад Зямлі ў сузор’і Авена. Мае масу 0.57 масы Юпітэра. Вялікая паўвось арбіты планеты складае 1.89 а.а. Арбіта планеты эксцэнтрычная.

                                               

Кольцы планет

Кольцы планеты - сістэма плоскіх канцэнтрычных утварэнняў з пылу і лёду, якая круціцца вакол планеты ў экватарыяльнай плоскасці. Кольцы выяўлены ва ўсіх газавых гігантаў Сонечнай сістэмы: Сатурна, Юпітэра, Урана, Нептуна і, магчыма, у Рэі, спадар ...

                                               

Кольцы Нептуна

Кольцы могуць складацца з ледзяных часціц, пакрытых сілікатамі, ці заснаваным на вугляродзе матэрыялам, - найбольш верагодна, гэта ён надае ім чырванаватае адценне.

                                               

Кольцы Урана

Кольцы Урана - сістэма планетных кольцаў вакол Урана. Сярод іншых сістэм кольцаў яна займае прамежкавае становішча па складанасці будовы паміж больш развітой сістэмай кольцаў Сатурна і простымі сістэмамі кольцаў Юпітэра і Нептуна. Кольцы Урана бы ...

                                               

Кольцы Юпітэра

Галоўная частка кольцаў мае радыус 123-129 тысяч кіламетраў. Таўшчыня кольцаў - каля 30 кіламетраў. Да зямнога назіральніка кольцы амаль заўсёды павёрнутыя рабром, з-за чаго яны доўгі час заставаліся незаўважанымі.

                                               

Бітва пад Шкловам (1654)

У жніўні 1654 пад націскам колькасна большых маскоўскіх войск корпус вялікага гетмана літоўскага Януша Радзівіла 6 - 8 тыс. чал. адышоў ад Оршы на поўдзень да Барані, пасля да Копысі і Шклова. 12 жніўня да Шклова падышоў авангард войска маскоўска ...

                                               

Сонечнае зацьменне на Марсе

Два спадарожнікі Марса - Фобас і Дэймас, нашмат меншыя за Месяца, што значна зніжае частату сонечных зацьменняў на гэтай планеце. У абодвух спадарожнікаў Марса дыяметр недастатковы для поўнага пакрыцця дыску Сонца, таму на Марсе бываюць толькі ка ...

                                               

Месяц (спадарожнік Зямлі)

Ме́сяц - натуральны спадарожнік Зямлі. Самы блізкі да Сонца спадарожнік планеты, бо ў бліжэйшых да Сонца планет, Меркурыя і Венеры, спадарожнікаў няма. Другі па яркасці абект на зямным небасхіле пасля Сонца і пяты па велічыні натуральны спадарожн ...

                                               

Пратэй (спадарожнік Нептуна)

Пратэ́й - адзін з буйнейшых спадарожнікаў Нептуна, самы буйны з несферычных спадарожнікаў у Сонечнай сістэме. Быў адкрыты з дапамогай КА Вояджэр-2 у 1989 годзе. Названы ў гонар аднаго з марскіх багоў грэчаскай міфалогіі Пратэя.

                                               

Спадарожнікі Нептуна

Найбуйнейшы спадарожнік Нептуна Трытон быў адкрыты англійскім астраномам Уільямам Ласелам у 1846 годзе, усяго праз 17 дзён пасля адкрыцця планеты. Назва Трытон была прапанавана Камілем Фламарыёнам у 1880, аднак аж да сярэдзіны XX стагоддзя больш ...

                                               

Група Гімаліі

Група Гімаліі - група спадарожнікаў Юпітэра, якія абарочваюцца па блізкіх арбітах і, магчыма, маюць агульнае паходжанне. Назва групы ўзята па назве найбуйнейшага аб’екта ў групе.

                                               

Транснептунавы аб’ект

Транснепту́навы абъе́кт - нябеснае цела Сонечнай сістэмы, якое абарачаецца па арбіце вакол Сонца, і ў якога сярэдняя адлегласць да Сонца больш, чым у Нептуна. Транснептунавыя абекты ўтвараюць пояс Койпера, рассеяны дыск і воблака Оарта. У 1930 го ...

                                               

Спадарожнікі Хаўмеа

У карлікавай планеты Хаўмеа маецца два спадарожніка - Хііяка і Намака. Спадарожнікі былі выяўленыя ў 2005 годзе ў падчас назіранняў Хаўмеа ў абсерваторыі імя Кека. У спадарожнікаў Хаўмеа ёсць некалькі незвычайных уласцівасцей. Лічыцца, што яны зя ...

                                               

Гранулы (фізіка Сонца)

Гранулы - утварэнні ў фотасферы Сонца, выкліканыя канвекцыяй плазмы. Канвектыўныя патокі фармуюць калоны канвекцыі, якія змешваюць рэчыва ў зоне канвекцыі. Гранулы зяўляюцца бачнымі вяршынямі такіх асобных калон і ўтвараюць крупчастую структуру, ...

                                               

Зона прамяністага пераносу

Зона прамяністага пераносу - сярэдняя зона Сонца. Змяшчаецца непасрэдна над сонечным ядром, на адлегласцях прыкладна ад 0.2-0.25 да 0.7 радыусу Сонца ад яго цэнтра. Вышэй зоны прамяністага пераносу знаходзіцца канвектыўныя зона. Ніжняй мяжой зоны ...

                                               

Канвекцыйная зона

Зона канвекцыі - вобласць Сонца у якой перанос энергіі з унутраных раёнаў у вонкавыя адбываецца галоўным чынам шляхам актыўнага мяшання рэчыва - канвекцыі.

                                               

Каранальныя дзіркі

Каранальныя дзіркі - вобласці ў сонечнай кароне, дзе паніжаныя шчыльнасць і тэмпература плазмы. Як правіла, шчыльнасць ў такіх раёнах прыкладна ў сто разоў менш, чым у астатніх абласцях кароны. Зяўленне каранальнай дзірак фіксуецца з дапамогай ма ...

                                               

Сонечнае ядро

Сонечнае ядро, як мяркуюць фізікі, распасціраецца ад цэнтра Сонца на адлегласць у 175 000 км. Ядро - самая гарачая частка Сонца, тэмпература ў ядры складае 15 000 К. Шчыльнасць ядра - 150 000 кг/м³. Аналіз дадзеных, атрыманых касмічным апаратам S ...

                                               

Сонечная карона

Со́нечная каро́на - вонкавыя пласты атмасферы Сонца, якія пачынаюцца ўслед за фотасферай, хромасферай і пераходнай вобласцю. Межы кароны Сонца дагэтуль не ўсталяваныя, на сённяшні дзень ясна, што яна працягваецца, прынамсі, да межаў Сонечнай сіст ...

                                               

Спікулы

Спікулы - асноўныя элементы тонкай структуры храмасферы Сонца. Калі назіраць лімб Сонца ў святле пэўнай спектральнай лініі, то спікулы будуць бачныя як досыць тонкія, у маштабах Сонца, слупкі святлівай плазмы. Гэтыя слупкі выкідваюцца з ніжняй хр ...

                                               

Супергрануляцыя

Супергрануляцыя - структура з канвектыўных ячэек з характэрнымі памерамі ў дзесяткі тысяч кіламетраў, якая існуе на паверхні Сонца. Была знойдзена ў 1950-х гадах А. Б. Хартам пры доплераўскіх вымярэннях ў фотасферы, якія паказалі, што ў ёй існуюц ...

                                               

Фотасфера

Фотасфера - выпраменьвальны слой зорнай атмасферы, у якім фармуецца бесперапынны спектр выпраменьвання. Фотасфера дае асноўную частку выпраменьвання зоркі. Фотасфера істотна непразрыстая аптычная таўшчыня τ ≈ 1 {\displaystyle \tau \approx 1}, яна ...

                                               

Храмасфера

Паходжанне назвы гэтай часткі сонечнай атмасферы звязана з яе чырвоным колерам, выкліканым тым, што ў яе бачным спектры дамінуе чырвоная H-альфа лінія выпраменьвання вадароду. Верхняя мяжа храмасферы не мае выяўленай гладкай паверхні, з яе пастая ...

                                               

STEREO

STEREO - місія НАСА па вывучэнні сонечнай актыўнасці. Два аднолькавыя касмічныя апараты былі запушчаны 26 кастрычніка 2006 года на геліяцэнтрычныя арбіты, блізкія да арбіты Зямлі. У ходзе праекта адзін з іх паступова адстае ад Зямлі Behind, а дру ...

                                               

Месяцавае зацьменне 27 ліпеня 2018 года

Ме́сяцавае зацьме́нне 27 лі́пеня 2018 го́да - поўнае месяцавае зацьменне, першае цэнтральнае зацьменне Месяца з 15 чэрвеня 2011 года. Месяц прайшоў праз цэнтр зямнога ценю. Максімальная фаза зацьмення наступіла ў 20:21:44 UTC. У момант зацьмення ...

                                               

Каранальныя выкіды масы

Каранальны выкід масы - выкід рэчыва з сонечнай кароны. Назіранне каранальных выкідаў масы з паверхні Зямлі абцяжарана. Па-відаць, першае назіранне каранальных выкідаў у бачным дыяпазоне даўжынь хваль было выканана ў пачатку 1970-х гадоў з дапамо ...

                                               

Пратуберанец

Пратубера́нцы - плазменныя ўтварэнні ў кароне Сонца; больш шчыльныя і халодныя за плазму кароны. Узнікаюць у месцах павышанай актыўнасці Сонца і выцягнуты ўздоўж сілавых ліній магнітнага поля. На краі Сонца назіраюцца ў выглядзе святлівых воблака ...

                                               

Сонечнае дынама

Сонечнае дынама - фізічны працэс, адказны за генерацыю магнітных палёў на Сонцы, разнавіднасць магнітнага гідрадынамічнага дынама. Назіранні Сонца, якія вяліся з пачатку XX стагоддзя, паказалі, што інтэнсіўнасць сонечных магнітных палёў мяняецца, ...

                                               

Сонечная актыўнасць

Найбольш вывучаны выгляд сонечнай актыўнасці СА - змяненне колькасці сонечных плям. Першыя паведамленні пра плямы на Сонца ставяцца да назіраннях 800 г. да н. э. ў Кітаі, першыя малюнкі адносяцца да 1128. У 1610 астраномы пачалі выкарыстоўваць тэ ...

                                               

Сонечны факел

Сонечнымі факеламі называюць яркія палі навакол сонечных плям. Па сутнасці справы, факелы прадстаўляюць сабой больш яркія у параўнанні з агульным фонам утварэнні, якія могуць займаць большую частку бачнай паверхні Сонца.

                                               

Сонечная ўспышка

Сонечная ўспышка - выбуховы працэс выдзялення энергіі у атмасферы Сонца. Успышкі так ці інакш ахопліваюць усе слаі сонечнай атмасферы: фотасферу, храмасферу і карону Сонца. Неабходна адзначыць, што сонечныя ўспышкі і каранальныя выкіды масы зяўля ...

                                               

Флокулы

Флокулы - кудзелістыя ўтварэнні ў храмасферы Сонца, якія маюць большую яркасць і шчыльнасць, чым навакольныя іх ўчасткі. Зяўляюцца працягам фотасферных факелаў ў храмасферу. Звычайна знаходзяцца паблізу абласцей з моцнымі магнітнымі палямі, часта ...

                                               

Сонечная радыяцыя

Сонечная радыяцыя - электрамагнітнае і карпускулярнае выпраменьванне Сонца. Варта адзначыць, што гэты тэрмін зяўляецца калькай з англ.: Solar radiation, і ў дадзеным выпадку не азначае радыяцыю ў "бытавым" сэнсе гэтага слова. Сонечная радыяцыя вы ...

                                               

Фотаэфект

Фотаэфект - гэта выпусканне электронаў рэчывам пад дзеяннем святла. У кандэнсаваных рэчывах вылучаюць вонкавы і ўнутраны фотаэфект. Пры вонкавым фотаэфекце электроны вызваляюцца светам з павярхоўнага пласта рэчыва і пераходзяць у іншае асяроддзе, ...

                                               

IC 1266

IC 1266 - галактыка тыпу PN у сузор’і Ахвярнік. Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.