ⓘ Free online encyclopedia. Did you know?




                                               

Ацыдафілін

Ацыдафілін - кісламалочны прадукт, які вырабляецца шляхам заквашвання пастэрызаванага каровінага малака пры дапамозе адмысловых бактэрый. Вытворчасць ацыдафіліна была ўпершыню наладжана ў СССР і некаторых сацыялістычных краінах. Для атрымання пра ...

                                               

Вяршкі

Вяршкі, або смятанка - малочны прадукт, атрыманы з неразведзенага малака праз сепарацыю яго тлушчавай фракцыі. Для спажывання свежымі вяршкі выпускаюць у продаж, звычайна, пастэрызаванымі з утрыманнем тлушчу 10-20% і 35%. У продажы ёсць таксама к ...

                                               

Згушчанае малако

Тэхналогія прыгатавання згушчанага малака была запатэнтавана 19 жніўня 1856 года амерыканскім вынаходнікам Гейлам Бордэнам, яго мэтай было прыдумаць спосаб доўгатэрміновага захоўвання прадуктаў. Згушчэнне ажыццяўляюць пераўтварэннем пры паніжаным ...

                                               

Кефір

Кефі́р - кісламалочны напой, які атрымліваецца з суцэльнага або абястлушчанага каровінага малака шляхам кісламалочнага і спіртавога закісання з ужываннем кефірных "грыбкоў" - сімбіёзу некалькіх відаў мікраарганізмаў: малочнакіслых стрэптакокаў і ...

                                               

Кісламалочныя прадукты

Кісламалочныя прадукты - прадукты харчавання, якія атрымліваюць зброджваннем малака з дапамогай малочнакіслых бактэрый. Падзяляюцца на прадукты малочнакіслага браджэння і мяшанага малочнакіслага і спіртавога браджэння. Маюць у сабе бялкі, тлушчы, ...

                                               

Малочныя прадукты

Падзяляюцца на марожанае, пабочныя прадукты вытворчасці сыру, тварагу сыроватка і масла маслёнка. малочныя кансервы, масла салодка- і кісласметанковае, топленае і інш., сыры сычужныя і кісламалочныя, натуральнамалочныя прадукты, Атрымліваюць шлях ...

                                               

Пастаялка

Пастаялка - свежае пастаялае кароўе малако. Гістарычна вылучэнне паняцця "пастаялка" звязана з тым, што ў старажытнасці свежае цёплае малако сырадой як прадукт харчавання не спажывалася. І цяпер у некаторых вёсках сырадой пюць толькі як лекавы ср ...

                                               

Смятана

Смята́на - кісламалочны выраб з высокім утрыманнем тлушчу. Вырабляюць з верхняга пласта скіслага малака, то бок з вяршкоў пасля малочнакіслага бражэння. Пры прамысловай вытворчасці смятаны малако спачатку сепаруюць дзеляць на вяршкі і абястлушчан ...

                                               

Сухое малако

Сухое малако - растваральны парашок, які атрымліваецца высушваннем нармалізаванага пастэрызаванага каровінага малака. Звычайна разводзіцца ў цёплай вадзе і ўжываецца ў якасці напою, пры гэтым захоўвае шматлікія карысныя ўласцівасці свежага пастэр ...

                                               

Сыроватка

Сыроватка зяўляецца пабочным прадуктам пры вырабе сыру, тварагу, харчовага і тэхнічнага казеіну. Яна аддзяляецца пасля згортвання малака ці дакладней, малочнага бялку - казеіну. Пры гэтым да 85% ад масы зыходнай сыравіны застаецца ў выглядзе сыро ...

                                               

Тварог

Тварог - кісламалочны прадукт з высокім змяшчэннем бялку, найбольш распаўсюджаны з усіх высокабялковых малочных прадуктаў. У тварагу змяшчаюцца араматычныя рэчывы, малочная кіслата, незаменныя амінакіслоты, вітаміны, мінеральныя рэчывы, асабліва ...

                                               

Бараніна

Бара́ніна - мяса бараноў пры ўжыванні ў ежу. Мяса маладога ягня завецца ягняціна. Ужываецца ў смажаным, вараным, параным, вэнджаным і салёным выглядзе для падрыхтоўкі шырокага спектру страў, уключаючы: супы, напрыклад шурпа і харчо, і другія стра ...

                                               

Галавізна

Галавізна - частка свіной галавы, якая застаецца пасля аддзялення лыча са сківіцамі, языка, вушэй і мозгу. Выкарыстоўваецца разам з вушамі і лычам для варкі квашаніны. Таксама неабходны элемент для вырабу сальцісонаў.

                                               

Галёнка (ежа)

Галёнка - ніжняя частка задняй канечнасці ў земнаводных і наземных пазваночных, паміж сцягном і ступнёй. У кулінарыі найбольшае значэнне мае свіная галёнка, асабліва папулярная ў нямецкай кухні, а таксама ў чэшскай, польскай, беларускай і іншых. ...

                                               

Кумпяк

Кумпяк - у беларускай кухні мясны выраб са сцягна свіной тушы. Яго солюць сухой соллю або ў расоле, часам вэндзяць і вешаюць у халодным месцы. Мяса з кумпяка ядуць сырым, вараць у баршчы, на Вялікдзень запякаюць у хлебным цесце.

                                               

Кураціна

Кураціна - мяса курыц, гэты від птушынага мяса зяўляецца самым распаўсюджаным у свеце. Мяса ўтрымлівае 2.5-13.1 % тлушчаў, 20.3 - 22.4 % бялкоў. З курэй гатуюць разнастайныя першыя і другія стравы, халодныя і гарачыя закускі; курынае мяса выкарыс ...

                                               

Ялавічына

У розных краінах існуюць разнастайныя традыцыі разбору тушы. Але звычайна разбор складаецца з паслядоўных аперацый: падзелу на асобныя часткі; выдалення сухажылляў і храсткоў; аддзялення мяса ад костак. Разабранае мяса сартуюць у залежнасці ад ку ...

                                               

Рыбін тлушч

Рыбін тлуш - тлушч, які вырабляюць з печані рыб, часцей сямейства трасковых. Празрыстая масляністая вадкасць ад жаўтаватага да светла-карычневага колеру, мае слабы спецыфічны рыбны пах і смак. Складаецца з трыгліцэрыдаў негранічных кіслот, невялі ...

                                               

Яйка (харчовы прадукт)

Яйка - распаўсюджаны харчовы прадукт. У сілу даступнасці ў цяперашні час самымі распаўсюджанымі ва ўжыванні зяўляюцца курыныя яйкі, хоць любыя птушыныя яйкі могуць быць ужытыя ў ежу чалавекам. Акрамя гэтага, ядомыя таксама і яйкі некаторых рэптылій.

                                               

Амфіболы

Амфіболы - група пародаўтваральных мінералаў падкласа істужачных сілікатаў. Агульная формула: R 7 2 2, дзе R = Ca, Mg, Fe. Амфіболы маюць выцягнутае, да ігольчастага, радзей кароткаслупчастага аблічча крышталёў, маюць дасканалую прызматычную спай ...

                                               

Цэльзіян

Цэльзіян - мінерал, барыевы палявы шпат. BaAl 2 Si 2 O 8. Названы ў гонар шведскага вучонага Андэрса Цэльсія. Прымешкі К, Са і Sr. Крышталізуецца цэльзіян у монакліннай сістэме; структура і формы вылучэння - як і у іншых К-Na палявых шпатаў. Шчыл ...

                                               

Каштоўныя камяні

Каштоўныя камяні - мінералы, якія валодаюць прыгожым знешнім выглядам і пры гэтым досыць рэдкія, а як следства і дарагія. Іх шырока выкарыстоўваюць у вытворчасці ювелірных вырабаў, збіраюць у калекцыях, выкарыстоўваюць як банкаўскія актывы. Цяжка ...

                                               

Рубін Цімура

Рубін Цімура - назва аднаго са знакамітых гістарычных камянёў, дадзеная па імі яго першага дакладна вядомага ўладальніка Тамерлана. Назва рубін зяўляецца памылковай, насамрэч камень зяўляецца чырвонай шпінеллю, але гэта было ўсталявана толькі ў 1 ...

                                               

Санідзін

Санідзін - мінерал, формула KO 8, тыповыя прымешкі Fe, Ca, Na, H 2 O, малекулярная вага 274.30. Паходжанне назвы - ад грэчаскага sanis - "малая пласцінка" і idos - "бачыць". IMA статус - сапраўдны, апісаны ўпершыню да 1959. Год адкрыцця - 1808.

                                               

Антыманіты

Антыманіты - мінералы, солі стыбіістай - H 3 SbO 3 і метастыбіістай - H 3 SbO 2 кіслот. Адрозніваюць: антыманіт свінцовы іншая назва джэмсаніту, антыманіт свінцова-срэбны мінерал дыяфарыт.

                                               

Карбанаты (мінералы)

Вылучаюцца бікарбанаты - кіслыя солі, бязводныя і водныя звычайныя карбанаты, а таксама карбанаты, якія маюць дадатковыя аніёны 3−. Найбольш распаўсюджаны карбанаты з двухвалентнымі катыёнамі: Ca, Mg, Fe, Mn, Ba, Sr, Pb, Zn, Cu і інш. Na + і K +, ...

                                               

Сілікаты

Сілікаты і алюмасілікаты - клас мінералаў, солі крэмніевых кіслот. Для іх характэрны складаны хімічны склад і ізаморфныя замяшчэння адных элементаў і комплексаў элементаў іншымі. Галоўнымі хімічнымі элементамі, якія ўваходзяць у склад сілікатаў, ...

                                               

Ацэтылцэлюлоза

Ацэтылцэлюлоза - белая аморфная маса; шчыльнасць каля 1300 кг/м3. Пры нагрэве да 190 - 210 °C змяняецца афарбоўка рэчыва. Пры 230 °C пачынае раскладацца.

                                               

Цэлюлоза

Цэлюло́за, таксама клятчатка -, белае цвёрдае рэчыва, нерастваральнае ў вадзе, малекула мае лінейную будову, структурная адзінка - рэшта β-глюкозы n. Поліцукрыд, галоўная складовая частка клетачных абалонак усіх вышэйшых раслін.

                                               

Гераніевы алей

Гера́ніевы алей - эфірны алей са свежых раслін герані. Вадкасць жоўтага колеру з пахам герані і ружы. Шчыльнасць 0.844 - 0.9 г/см³. Асноўныя складнікі: цытранелол 38 - 46 %, і гераніёл 15 - 18 %, ментол і інш. Гераніевы алей выкарыстоўваецца ў па ...

                                               

Мятны алей

Мя́тны алей - эфірны алей з кветак і зялёнай масы раслін роду мята. Бясколерная вадкасць з пахам мяты і гаркаватая на смак. Шчыльнасць 892 - 920 кг/м³. У складзе алею каля 50 % ментолу.

                                               

Піхтавы алей

Пі́хтавы алей - эфірны алей, які атрымліваюць перагонкай парай з ігліцы і маладых галінак піхты сібірскай. Празрыстая, бясколерная, светла-жоўтая або зеленаватая вадкасць з характэрным смалістым пахам. Найбольш якасны алей атрымліваецца з маладых ...

                                               

Ружавы алей

Ру́жавы але́й - эфірны алей з пялёсткаў кветак ружы дамаскай і іншых відаў руж. Глейкая вадкасць жаўтаватага колеру з пахам ружы. Шчыльнасць 841 - 861 кг/м³ пры тэмпературы 30 °C. Раствараецца ў этаноле, амаль не раствараецца ў вадзе. Асноўныя ск ...

                                               

Шкіпінар

Шкіпіна́р, Тэрпенцінавы алей, Шпігінар - эфірны алей. Уяўляе сабой складаную сумесь вуглевадародаў, пераважна тэрпенаў і тэрпеноідаў. Празрыстая ці жаўтаватая гаручая вадкасць з едкім пахам хвоі. Здабываецца перагонкай смалы жывіцы хвойных дрэў. ...

                                               

Эўкаліптавы алей

Эўкалі́птавы але́й - эфірны алей з лісця маладых парасткаў розных відаў эўкаліпта. Бясколерная вадкасць з характэрным пахам. Шчыльнасць 0.905 - 0.926 г/см³. Не раствараецца ў вадзе, раствараецца ў спіртах. Асноўныя кампаненты - цынеол 70 - 75 % і ...

                                               

Эфірныя алеі

Эфірныя алеі - пахкая сумесь вадкіх лятучых рэчываў, выдзеленых з раслінных матэрыялаў. Большасць эфірных алеяў добра растваральныя ў бензіне, эфіры, ліпідах і тоўстых алеях, восках і іншых ліпафільных рэчывах, і вельмі дрэнна растваральныя ў вад ...

                                               

Амінаспірты

Амінаспірты, амінаалкаголі - аліфатычныя арганічныя злучэнні, якія змяшчаюць - NH 2, і - OH групы ля розных атамаў вугляроду ў малекуле. Ніжэйшыя амінаспірты ўяўляюць сабой высокакіпячыя масляністыя вадкасці з уласцівасцямі асноў. Па ўзаемным раз ...

                                               

Атрапін

Атрапін - антыхалінергічны сродак. Хімічна ўяўляе сабой рацэмічную сумесь трапінавага эфіру D-і L-тропавай кіслаты. L-стэрэаізамер атрапіну - гіасцыямін. Сінонім: Atropinum sulfuricum. Алкалоід, які змяшчаецца ў розных раслінах сямейства паслёнав ...

                                               

Імідазол

У незамешчаным імідазоле становішча 4 і 5 атамы вугляроду раўнацэнныя, з прычыны таўтамерыі. Араматычнае злучэнне, рэагуе з солямі дыязонія спалучэнне. Нітруецца і сульфіруецца толькі ў кіслым асяроддзі у становішчы 4, галагены у шчолачным асярод ...

                                               

Калхіцын

Калхіцын - алкалоід, што ўтрымліваецца ў познацвеце асеннім і іншых раслінах сямейства лілейныя. Яд нервова-паралітычнага дзеяння. Спыняе дзяленне клетак на стадыі метафазы. Выкарыстоўваецца для атрымання паліплоідных форм раслін, для даследвання ...

                                               

Опіум

О́піум, опій - моцнадзейны наркотык, які атрымліваюць з высушанага на сонцы млечнага соку недаспелых макавак опіумнага маку. Утрымлівае каля 20 алкалоідаў. У традыцыйнай медыцыне дзякуючы высокаму ўтрыманню марфінавых алкалоідаў выкарыстоўваўся я ...

                                               

Хіналін

Хіналін - гетэрацыклічнае арганічнае злучэнне. Змяшчаецца ў каменнавугальнай смале. Ядро хіналіну - структурны фрагмент хіналінавых алкалоідаў, напрыклад, хініну. Бясколерная вадкасць з характэрным саладкаватым пахам. Малекулярная маса 129.17 а.а ...

                                               

Хінін

Хінін - асноўны алкалоід кары хіннага дрэва з моцным горкім смакам, які валодае гарачкапаніжальнымі і абязбольвальнымі ўласцівасцямі, а таксама выяўленым дзеяннем супраць малярыйных плазмодыяў. Гэта дазволіла на працягу доўгага часу выкарыстоўвац ...

                                               

Эфедрын

Эфедрын - арганічнае рэчыва, якое артымліваюць з розных відаў эфедры; лекавы сродак, што ўзбуджае ц.н.с. Ужываюць эфедрын гідрахларыд. Бясколерныя ігольчастыя крышталі або белы крышталічны парашок. Прыродны эфедрын - L-ізамер, сінтэтычны - рацэма ...

                                               

Альдэгіды

Альдэгіды - клас арганічных злучэнняў, якія змяшчаюць карбанільную групу з адным алкільным або арыльным замяшчльнікам.

                                               

Ацэтальдэгід

Ацэтальдэгід - арганічнае злучэнне класа альдэгідаў. Хімічная формула - CH 3 CHO. Ацэтальдэгід з’яўляецца высокарэактыўнай лёгкаўзгаральнай вадкасцю з моцным фруктовым пахам. Тэмпература плаўлення −123.5° C, тэмпература кіпення 21 °C. Ацэтальдэгі ...

                                               

Гліаксаль

Гліаксаль, шчаўевы альдэгід - найпрасцейшы дыальдэгід, дыальдэгід шчаўевай кіслаты, C 2 H 2 O 2. Жоўтыя крышталі з пахам фармаліну. Малекулярная маса 58.04 а.а.м. Тэмпература плаўлення 15 °C. Тэмпература кіпення 51 °C. Шчыльнасць 1140 кг/м³ пры т ...

                                               

Фурфурол

Фурыурол уяўляе сабой масляністую вадкасць жаўтаватага колеру на паветры цямнее з пахам свежага жытняга хлеба. Тэмпература плаўлення −38.7 °С, тэмпература кіпення 161.5 °C. Шчыльнасць 1.1594 г/см³ пры тэмпературы 20 °C. Раствараецца ў вадзе, этан ...

                                               

Цытраль

Цытраль - монатэрпенавы ацыклічны альдэгід, існуе ў выглядзе двух ізамераў: E-ізамер гераніяля і Z-ізамер нераля. Цытраль, які прысутнічае ў прыродных эфірных алеях уяўляе сабой сумесь ізамераў з перавагай гераніяля.

                                               

Вуглевадароды

Вуглевадароды - арганічныя злучэнні, якія складаюцца выключна з атамаў вуглярода і вадарода. Вуглевадароды лічацца базавымі злучэннямі арганічнай хіміі, усе астатнія арганічныя злучэнні разглядаюць як іх вытворныя. Паколькі вуглярод мае чатыры ва ...